W postępowaniu o zatwierdzenie układu obok akt sprawy funkcjonuje także tzw. zbiór dokumentów, który prowadzi nadzorca układu. Jest to element często pomijany w praktyce, a jednak ma znaczenie zarówno dla uczestników postępowania, jak i samego dłużnika. Poniżej wyjaśniam, jakie są zasady jego tworzenia, przechowywania i udostępniania.
Czym jest zbiór dokumentów?
Zbiór dokumentów to dodatkowy rejestr prowadzony przez nadzorcę układu. Gromadzi się w nim pisma procesowe i dokumenty wniesione z pominięciem systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe. Chodzi tu o dokumenty, o których mowa w art. 196b ust. 1 – Prawo restrukturyzacyjne.
W praktyce wygląda to tak, że:
- treść takich pism i dokumentów jest wprowadzana do akt sprawy,
- same oryginały pism i dokumentów trafiają do zbioru dokumentów.
Czy zbiór dokumentów jest udostępniany uczestnikom?
Co do zasady – nie. Ustawodawca nie przewidział procedury udostępniania zbioru dokumentów, ponieważ jego treść zawsze znajduje się w aktach sprawy. Skoro uczestnicy postępowania mogą zapoznać się z aktami, nie ma potrzeby dodatkowego udostępniania zbioru.
Jedyny wyjątek przewiduje § 11 ust. 2 – rozporządzenia w sprawie postępowania uproszczonego o zatwierdzenie układu (r.p.u.a.), zgodnie z którym:
„nadzorca układu udostępnia zbiór dokumentów służbie nadzoru Ministra Sprawiedliwości na jej wezwanie”.
Co dzieje się ze zbiorem dokumentów po zakończeniu postępowania?
- Jeżeli został złożony wniosek o zatwierdzenie układu, to po prawomocnym zakończeniu postępowania albo jego umorzeniu zbiór dokumentów jest przekazywany do sądu i dołączany do akt sądowych (art. 211a ust. 4 – Prawo restrukturyzacyjne).
- Problem pojawia się wtedy, gdy postępowanie kończy się bez złożenia wniosku do sądu. Przepisy nie regulują wprost, co należy zrobić w takiej sytuacji.
Kto powinien przechowywać zbiór dokumentów?
W doktrynie rozważa się kilka rozwiązań:
- Doradca restrukturyzacyjny (nadzorca układu) – mógłby nadal przechowywać zbiór dokumentów, ale:
- brak podstawy prawnej,
- generowałoby to nieuzasadnione koszty dla doradcy.
- Sąd – mógłby być adresatem zbioru także wtedy, gdy wniosek nie został złożony. Ale obecnie przepisy tego nie przewidują.
- Dłużnik – to rozwiązanie wydaje się najbardziej racjonalne, ponieważ:
- cyfrowe odwzorowania dokumentów znajdują się już w aktach sprawy,
- oryginały dokumentów są własnością dłużnika,
- po zakończeniu postępowania to dłużnik powinien je odebrać i przechowywać.
Praktyczny przykład
Pan Marek prowadzący firmę budowlaną w Gdyni zainicjował postępowanie o zatwierdzenie układu. W trakcie procedury kilku wierzycieli złożyło dokumenty papierowo, bez użycia systemu teleinformatycznego. Trafiły one do zbioru dokumentów, a ich treść została odzwierciedlona w aktach sprawy.
Postępowanie zakończyło się bez złożenia wniosku o zatwierdzenie układu do sądu. W takiej sytuacji zbiór dokumentów nie został przekazany do sądu. Doradca restrukturyzacyjny zwrócił więc oryginały dokumentów panu Markowi, wskazując, że to on – jako dłużnik – jest ich właścicielem i zobowiązany do ich dalszego przechowywania.
Umowa z doradcą restrukturyzacyjnym a zbiór dokumentów
Ponieważ przepisy nie rozstrzygają jednoznacznie kwestii przechowywania zbioru dokumentów po zakończeniu postępowania bez udziału sądu, warto zadbać, by ta sprawa była uregulowana w umowie między dłużnikiem a doradcą restrukturyzacyjnym. Dzięki temu uniknie się wątpliwości i sporów co do odpowiedzialności za dokumenty.
Podstawa prawna
- art. 196b ust. 1 – Prawo restrukturyzacyjne
- art. 211a ust. 4 – Prawo restrukturyzacyjne
- § 11 ust. 2 – rozporządzenie w sprawie postępowania uproszczonego o zatwierdzenie układu (r.p.u.a.)
Tematy porad zawartych w poradniku
- zbiór dokumentów w postępowaniu restrukturyzacyjnym
- przechowywanie dokumentów po zakończeniu postępowania o zatwierdzenie układu
- prawa i obowiązki dłużnika w zakresie dokumentów restrukturyzacyjnych