Unijny znak towarowy daje właścicielowi szeroką ochronę prawną, jednak to prawo nie jest absolutne. Istnieją bowiem określone sytuacje, w których inni przedsiębiorcy lub konsumenci mogą posługiwać się chronionym oznaczeniem – bez naruszania prawa. Kluczowe ograniczenia wynikają z dozwolonego używania znaku przez osoby trzecie oraz z zasady wyczerpania prawa.
Poniżej wyjaśniamy, na czym polegają te wyjątki, jakie są ich praktyczne konsekwencje oraz kiedy właściciel znaku może skutecznie sprzeciwić się wykorzystaniu swojego oznaczenia.
Używanie znaku towarowego przez osoby trzecie
Prawo ochronne na unijny znak towarowy nie pozwala właścicielowi zakazać każdej formy jego użycia. Przepisy unijne przewidują wyjątki, które umożliwiają innym osobom legalne posługiwanie się takim oznaczeniem, pod warunkiem że odbywa się to zgodnie z uczciwymi praktykami w przemyśle i handlu.
Zgodnie z art. 14 rozporządzenia nr 2017/1001, właściciel znaku towarowego nie może zabronić osobie trzeciej używania w obrocie:
- nazwiska lub adresu, jeżeli korzysta z nich osoba fizyczna;
- oznaczeń opisowych, np. określających rodzaj, jakość, ilość, przeznaczenie, wartość, pochodzenie geograficzne, datę produkcji lub inne właściwości towarów i usług;
- znaku towarowego w celach informacyjnych, zwłaszcza gdy jest to konieczne do wskazania przeznaczenia produktu – przykładowo, w przypadku akcesoriów, części zamiennych czy kompatybilnych usług.
📌 Przykład
Firma AutoTech Sp. z o.o. produkuje zamienniki części samochodowych. Aby poinformować klientów, że dany element pasuje do modelu „Volkswagen Golf”, przedsiębiorca może użyć oznaczenia „VW” lub „Golf” w katalogu. Takie użycie nie stanowi naruszenia prawa do znaku towarowego, o ile informacja jest rzetelna i nie wprowadza w błąd co do pochodzenia produktu.
Wyczerpanie prawa do znaku towarowego
Drugie istotne ograniczenie prawa do unijnego znaku towarowego dotyczy tzw. wyczerpania prawa. Oznacza to, że właściciel znaku nie może zabronić dalszej odsprzedaży towarów, które zostały już wprowadzone do obrotu na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) przez niego samego lub za jego zgodą.
Innymi słowy – po pierwszym legalnym wprowadzeniu towaru oznaczonego unijnym znakiem towarowym na rynek EOG, właściciel traci kontrolę nad dalszym obrotem tymi produktami.
Jednakże istnieją wyjątki. Zgodnie z art. 15 rozporządzenia nr 2017/1001, prawo z rejestracji nie ulega wyczerpaniu, jeśli właściciel ma uzasadnione powody sprzeciwu wobec dalszego obrotu, np. gdy:
- towar został zmieniony, uszkodzony lub pogorszony,
- doszło do ingerencji w opakowanie lub etykietę, która może wprowadzać w błąd konsumenta,
- dalsza sprzedaż wprowadza klientów w błąd co do źródła pochodzenia lub jakości produktu.
📌 Przykład
Firma EuroPerfume Ltd. sprzedaje oryginalne perfumy w całej UE. Dystrybutor wprowadza na rynek te same perfumy, ale przelewa je do mniejszych butelek z nową etykietą. Właściciel znaku towarowego może w tym przypadku sprzeciwić się sprzedaży, ponieważ produkt został zmieniony i może wprowadzać klientów w błąd.
Podsumowanie
Unijny znak towarowy chroni interesy właściciela, ale nie daje mu absolutnej kontroli nad oznaczeniem. W praktyce:
- osoby trzecie mogą używać znaku towarowego w celach opisowych, informacyjnych czy do wskazania przeznaczenia produktu, o ile działają uczciwie i nie wprowadzają klientów w błąd,
- właściciel znaku traci możliwość kontroli nad dalszym obrotem towarami po ich pierwszym wprowadzeniu na rynek EOG, chyba że ma uzasadnione powody sprzeciwu.
Dla przedsiębiorców oznacza to, że ochrona znaku towarowego musi być zawsze rozpatrywana w kontekście tych ograniczeń.
Podstawa prawna
- art. 14 – Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1001 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej
- art. 15 – Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1001 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej
Tematy porad zawartych w poradniku
- ograniczenia prawa do unijnego znaku towarowego
- używanie znaku towarowego przez osoby trzecie
- wyczerpanie prawa do znaku towarowego
- wyjątki w ochronie unijnego znaku towarowego
AI AI Act art. 2 data act ceny transferowe data act egzekucja z nieruchomości kalkulator komentarz kontrola podatkowa krajowy system e-faktur kredyt konsumencki KRZ masa upadłości masa upadłościowa postępowanie egzekucyjne postępowanie o zatwierdzenie układu postępowanie podatkowe prawo autorskie pre-pack przekształcenia spółek PZP reklama restrukturyzacja RODO sztuczna inteligencja TSUE umowa ubezpieczenia upadłość WNiP wzór właściwość miejscowa właściwość sądu zobowiązania środki trwałe