Od 1 grudnia 2021 r. wszystkie postępowania upadłościowe i restrukturyzacyjne w Polsce prowadzone są w sposób elektroniczny – wyłącznie za pośrednictwem Krajowego Rejestru Zadłużonych (KRZ). To istotna zmiana dla przedsiębiorców, wierzycieli i profesjonalnych pełnomocników, ponieważ wyeliminowano tradycyjną formę papierową w nowych sprawach.
Poniżej wyjaśniam, jak wygląda komunikacja z sądem za pomocą KRZ, jakie czynności odbywają się wyłącznie elektronicznie oraz w jakich przypadkach nadal stosuje się przepisy „papierowe”.
Czym jest KRZ i kiedy go wprowadzono?
Krajowy Rejestr Zadłużonych (KRZ) to system teleinformatyczny, który od 1 grudnia 2021 r. obsługuje wszystkie postępowania upadłościowe i restrukturyzacyjne. Zastąpił on wcześniejszy model oparty na papierowych aktach i ogłoszeniach publikowanych w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.
KRZ umożliwia m.in.:
- składanie wniosków i pism procesowych,
- doręczanie postanowień i orzeczeń,
- przeglądanie akt sprawy przez strony,
- publikację obwieszczeń dotyczących postępowań.
Wnoszenie pism procesowych do sądu przez KRZ
Zgodnie z przepisami, w postępowaniu upadłościowym i restrukturyzacyjnym pisma procesowe oraz dokumenty składa się wyłącznie przez system teleinformatyczny KRZ. Wykorzystuje się do tego udostępnione formularze.
👉 Wyjątki przewidziano jedynie dla pism wskazanych w ustawach (np. w art. 216ab Prawa upadłościowego oraz art. 196c Prawa restrukturyzacyjnego).
Podstawa prawna:
- „art. 216a ustawy – Prawo upadłościowe”
- „art. 196a ustawy – Prawo restrukturyzacyjne”
Orzeczenia wydawane wyłącznie w systemie
Od grudnia 2021 r. orzeczenia sądów w sprawach upadłościowych i restrukturyzacyjnych utrwalane są wyłącznie w KRZ. Mają one postać elektroniczną, sporządzaną według wzorców dostępnych w systemie i opatrywanych kwalifikowanym podpisem elektronicznym sędziego.
Podstawa prawna:
- „art. 219 ust. 1a ustawy – Prawo upadłościowe”
- „art. 197 ust. 1a ustawy – Prawo restrukturyzacyjne”
Doręczenia za pośrednictwem KRZ
Wszystkie postanowienia wydane na posiedzeniu niejawnym doręczane są uczestnikom sprawy wyłącznie poprzez system KRZ. Tym samym zrezygnowano z doręczeń w tradycyjnej formie listownej.
Podstawa prawna:
- „art. 220 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo upadłościowe”
- „art. 198 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo restrukturyzacyjne”
Wyjątek – sprawy wszczęte przed 1 grudnia 2021 r.
Nie wszystkie postępowania prowadzi się w systemie KRZ. Jeżeli wniosek inicjujący sprawę wpłynął do sądu przed 1 grudnia 2021 r., to całe postępowanie toczy się na dotychczasowych zasadach – w formie papierowej.
W takich sprawach:
- wnioski i pisma procesowe składa się tradycyjnie,
- obwieszczenia publikowane są w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, a nie w KRZ.
Podstawa prawna:
- „art. 28 ustawy o Krajowym Rejestrze Zadłużonych”
Praktyczny przykład
Firma budowlana „Alfa-Bud” złożyła wniosek o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego 15 grudnia 2021 r. W związku z tym cała sprawa prowadzona jest już w KRZ. Pisma procesowe pełnomocnik firmy wnosi wyłącznie przez system, a wszystkie orzeczenia sądu trafiają do akt w formie elektronicznej.
Inaczej wygląda sytuacja spółki handlowej „Market-Pol”, która złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości jeszcze 20 listopada 2021 r. Jej postępowanie toczy się w tradycyjnej formie papierowej, a obwieszczenia publikowane są w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.
Najważniejsze zasady korzystania z KRZ
✔ Pisma procesowe i dokumenty – składane tylko elektronicznie, przez formularze systemowe.
✔ Orzeczenia – wydawane i podpisywane wyłącznie w KRZ.
✔ Doręczenia – realizowane elektronicznie, bez udziału poczty.
✔ Akta sprawy – dostępne online dla uczestników postępowania.
✖ Sprawy wszczęte przed 1 grudnia 2021 r. – prowadzone w formie papierowej.
Podstawa prawna
- art. 216a, art. 216ab, art. 219 ust. 1a, art. 220 ust. 1–2 – ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe
- art. 196a, art. 196c, art. 197 ust. 1a, art. 198 ust. 1–2 – ustawa z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne
- art. 28 – ustawa z dnia 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych
Tematy porad zawartych w poradniku
- jak prowadzone są postępowania upadłościowe w KRZ
- doręczenia i orzeczenia elektroniczne w KRZ
- sprawy restrukturyzacyjne w Krajowym Rejestrze Zadłużonych