Uzyskanie i utrzymanie ochrony patentowej w Polsce wiąże się z koniecznością uiszczania odpowiednich opłat. Przedsiębiorcy i wynalazcy muszą pamiętać, że brak terminowej zapłaty skutkuje wygaśnięciem decyzji o udzieleniu patentu. Poniżej wyjaśniamy, jakie opłaty przewiduje prawo, w jakich terminach należy je regulować oraz co grozi za ich nieopłacenie.
Jakie opłaty pobiera Urząd Patentowy?
Urząd Patentowy RP pobiera dwa główne rodzaje opłat:
- opłaty jednorazowe – związane ze zgłoszeniami, wnioskami i oświadczeniami,
- opłaty okresowe – związane z utrzymaniem ochrony patentowej przez kolejne lata.
Stawki określono w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 września 2016 r. w sprawie opłat związanych z ochroną własności przemysłowej.
Opłata za pierwszy okres ochrony patentu
Patent zostaje udzielony pod warunkiem uiszczenia opłaty za pierwszy okres ochrony.
✔ Termin zapłaty wynosi 3 miesiące od daty doręczenia wezwania (art. 224 ust. 1 p.w.p.).
⚠️ Jeżeli wnioskodawca nie uiści opłaty w terminie, Urząd Patentowy stwierdza wygaśnięcie decyzji o udzieleniu patentu (art. 52 ust. 2 p.w.p.). W takiej sytuacji decyzja potwierdza jedynie brak przeszkód prawnych do uzyskania patentu, ale nie przyznaje ochrony (wyrok SN z 8.04.2010 r., II PK 127/09).
Dodatkowo zgłaszający może opłacić od razu dalsze okresy ochrony lub przedłużyć ochronę na okresy rozpoczęte przed tym terminem.
Opłaty za kolejne lata ochrony
Aby utrzymać patent, konieczne jest opłacanie kolejnych okresów ochrony:
- Opłatę należy uiścić najpóźniej w dniu upływu poprzedniego okresu ochrony.
- Można ją wnieść nawet rok wcześniej.
- Jeśli przedsiębiorca spóźni się z zapłatą, ma jeszcze 6 miesięcy dodatkowego czasu, jednak musi wówczas zapłacić 30% opłaty więcej (art. 224 ust. 2–4 p.w.p.).
- Ten dodatkowy termin nie podlega przywróceniu, nawet w wyjątkowych sytuacjach.
📌 Na wniosek właściciela patentu Urząd Patentowy może wysłać przypomnienie o zbliżającym się terminie, ale brak takiej informacji nie zwalnia z obowiązku zapłaty.
Stawki opłat jednorazowych
Najważniejsze przykłady opłat jednorazowych:
- zgłoszenie wynalazku w formie papierowej – 550 zł (plus 25 zł za każdą stronę ponad 20),
- zgłoszenie elektroniczne – 500 zł (plus 25 zł za każdą stronę ponad 20),
- oświadczenie o korzystaniu z pierwszeństwa – 100 zł,
- wniosek o przywrócenie terminu – 80 zł,
- wniosek o dodatkowe prawo ochronne – 550 zł,
- sprzeciw – 1000 zł,
- wniosek o decyzję w postępowaniu spornym – 1000 zł.
Stawki opłat okresowych za ochronę patentową
Poniżej zestawienie stawek obowiązujących za kolejne lata ochrony:
- 1–3 rok – 480 zł,
- 4 rok – 250 zł,
- 5 rok – 300 zł,
- 6 rok – 350 zł,
- 7 rok – 400 zł,
- 8 rok – 450 zł,
- 9 rok – 550 zł,
- 10 rok – 650 zł,
- 11 rok – 750 zł,
- 12 rok – 800 zł,
- 13 rok – 900 zł,
- 14 rok – 950 zł,
- 15 rok – 1050 zł,
- 16 rok – 1150 zł,
- 17 rok – 1250 zł,
- 18 rok – 1350 zł,
- 19 rok – 1450 zł,
- 20 rok – 1550 zł.
Przykład praktyczny
Firma TechSolutions z Krakowa uzyskała decyzję o udzieleniu patentu 15 maja 2024 r. Wezwanie do uiszczenia opłaty doręczono jej 20 maja. Oznacza to, że ma czas do 20 sierpnia 2024 r., aby zapłacić 480 zł za pierwszy okres ochrony.
Jeżeli firma zapomni o terminie, ma dodatkowe 6 miesięcy, czyli do 20 lutego 2025 r., ale musi wtedy zapłacić 480 zł + 30% (144 zł) = 624 zł. Brak płatności do tej daty spowoduje wygaśnięcie ochrony patentowej i utratę praw.
Podstawa prawna
- art. 52 ust. 2 – ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej
- art. 224 ust. 1–4 – ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej
Tematy porad zawartych w poradniku
- opłaty okresowe za utrzymanie patentu
- opłaty jednorazowe w procedurze patentowej
- terminy uiszczania opłat w postępowaniu patentowym