Zmiany w sposobie doręczania planu podziału środków uzyskanych z egzekucji oraz nowe zasady jego zaskarżenia mają kluczowe znaczenie dla skutecznej ochrony interesów wierzycieli, dłużników i innych uczestników podziału. Dzięki tej wiedzy dowiesz się, jak skutecznie reagować na doręczony plan podziału, jakie terminy i formalności Cię obowiązują oraz jakie środki prawne możesz zastosować, by bronić swoich praw.
Zobacz też: Koszty postępowania egzekucyjnego – co każdy wierzyciel i dłużnik powinien wiedzieć.
Doręczenie planu podziału – co się zmieniło?
Od 1 stycznia 2019 r. obowiązuje znowelizowany art. 1027 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.), który nałożył na organ egzekucyjny (najczęściej komornika) obowiązek doręczenia odpisu planu podziału wszystkim osobom uprawnionym, zamiast jedynie ich zawiadamiania o jego sporządzeniu. To pozornie drobna zmiana, ale ma ona duże znaczenie praktyczne.
Dlaczego ta zmiana jest ważna?
- Masz teraz realną szansę dokładnie zapoznać się z planem podziału i przygotować zarzuty, jeśli uznasz, że narusza on Twoje prawa.
- Od momentu doręczenia planu biegnie termin do wniesienia zarzutów – nie musisz już samodzielnie zabiegać o dostęp do dokumentu.
- Każda osoba, której plan dotyczy (wierzyciel, dłużnik, uczestnik, osoba zgłaszająca swój udział), dostaje odpis planu – także wtedy, gdy jej roszczenia nie zostały w nim uwzględnione.
Kto otrzyma odpis planu podziału?
Odpis planu podziału otrzymują:
- dłużnik,
- uczestnicy postępowania podziałowego (np. wierzyciele),
- osoby, które zgłosiły swój udział, ale ich roszczenia nie zostały uznane.
Organ egzekucyjny doręcza dokument zgodnie z art. 1027 § 1 k.p.c., a doręczenie to rozpoczyna bieg terminu do zaskarżenia planu.
Jak zaskarżyć plan podziału? Terminy, opłaty i wymagania formalne
Jeśli nie zgadzasz się z treścią planu podziału, masz 2 tygodnie od dnia doręczenia na złożenie zarzutów do organu, który go sporządził. Najczęściej będzie to komornik, ale czasem plan podziału sporządza sąd.
Co musisz wiedzieć o składaniu zarzutów?
- Zarzuty składa się pisemnie, wraz z uzasadnieniem i wskazaniem, jakie zmiany są Twoim zdaniem konieczne.
- Do zarzutów należy dołączyć stałą opłatę sądową w wysokości 50 zł (art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).
- Jeśli zarzuty mają braki formalne (np. brak podpisu, niewskazanie uczestnika, brak opłaty), organ wzywa do ich uzupełnienia w trybie art. 370 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Na uzupełnienie masz zwykle 7 dni.
- Jeśli nie uzupełnisz braków w terminie, zarzuty zostaną odrzucone.
Kto może wnieść zarzuty do planu podziału?
- Każdy uczestnik postępowania podziałowego (wierzyciel, dłużnik, nabywca).
- Osoby trzecie, jeśli rozstrzygnięcie dotyczy ich praw.
- Nie może wnieść zarzutów komornik – choć plan decyduje także o kosztach jego pracy, komornik jest jedynie organem wykonawczym, nie uczestnikiem postępowania w tym zakresie.
Przykład nr 1 – Wierzyciel niezgadza się z kolejnością zaspokojenia
Pan Tomasz, wierzyciel hipoteczny z Olsztyna, otrzymał plan podziału sporządzony przez komornika przy Sądzie Rejonowym w Toruniu. Plan przewidywał, że jego wierzytelność zostanie zaspokojona w drugiej kolejności, mimo że w jego opinii powinien otrzymać środki jako pierwszy. Pan Tomasz po doręczeniu planu, w terminie 14 dni, złożył pisemne zarzuty, żądając zmiany kolejności zaspokojenia. Do pisma dołączył opłatę 50 zł oraz szczegółowe uzasadnienie. Komornik przekazał zarzuty sądowi, który po wysłuchaniu stron dokonał stosownej korekty planu.
Wysłuchanie zainteresowanych i rozstrzygnięcie sądu
Po otrzymaniu zarzutów organ egzekucyjny przekazuje je do sądu. Sąd wysłuchuje zainteresowanych – zarówno na posiedzeniu jawnym, jak i w formie pisemnej lub elektronicznej (art. 766 i 760 § 1 k.p.c.).
Zainteresowanymi są osoby, których prawa mogą być naruszone przez uwzględnienie zarzutów. Wysłuchanie osób trzecich odbywa się zawsze na posiedzeniu jawnym.
Po zakończeniu tej procedury sąd:
- zatwierdza plan podziału,
- lub wprowadza do niego zmiany – jednak tylko w zakresie zgłoszonych zarzutów, nie może wyjść poza ich granice.
Zakres sądowej kontroli i odrębne postępowanie o ustalenie prawa
Sąd bada wyłącznie zarzuty dotyczące planu podziału. Jeżeli ktoś podważa samo istnienie prawa (np. twierdzi, że jeden z wierzycieli nie ma prawa do danej sumy), powinien wytoczyć odrębne powództwo o ustalenie nieistnienia prawa na podstawie art. 189 k.p.c. Może to zrobić zarówno w trakcie, jak i po uprawomocnieniu się planu.
Przykład nr 2 – Spór o istnienie wierzytelności
Pani Monika, uczestniczka podziału, uważała, że zgłoszone przez firmę Windykacja.pl roszczenie nie istnieje. Zamiast tylko wnosić zarzuty do planu, złożyła do sądu powództwo o ustalenie nieistnienia prawa firmy Windykacja.pl do uczestnictwa w podziale. Równocześnie wniosła o zabezpieczenie, żądając wstrzymania wypłaty spornych środków do czasu rozstrzygnięcia sprawy.
Zażalenie na postanowienie sądu i dalszy bieg postępowania
Na postanowienie sądu w przedmiocie zarzutów przysługuje zażalenie – termin i tryb są takie jak przy innych środkach odwoławczych.
- Opłata sądowa od zażalenia wynosi 150 zł (art. 72 ust. 2 pkt 2 u.k.s.c.).
- Wniesienie zażalenia wstrzymuje wykonanie planu w zakresie objętym zaskarżeniem.
Wykonanie planu podziału – kiedy następuje?
Plan podziału w zakresie podlegających wypłacie sum wywołuje skutek na dzień jego sporządzenia (art. 1028 § 5 k.p.c.), choć wypłata następuje dopiero po jego uprawomocnieniu się. Dzięki temu nie powstają rozbieżności dotyczące odsetek czy innych należności narastających w czasie trwania postępowania.
Czy kontynuować i rozwinąć kolejne praktyczne aspekty? Jeśli tak, napisz „kontynuuj”.
Podstawa prawna
- art. 1027 § 1, art. 1028 § 1, § 2, § 4, § 5, art. 766, art. 760 § 1, art. 370, art. 13 § 2, art. 189 – Kodeks postępowania cywilnego
- art. 72 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 2 – Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Tematy porad zawartych w poradniku
- zaskarżenie planu podziału komorniczego
- doręczenie planu podziału środków
- zarzuty do planu podziału egzekucyjnego
- zażalenie na postanowienie sądu plan podziału
Przydatne adresy urzędowe:
- https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc (Ministerstwo Sprawiedliwości)
- https://www.komornik.pl (Krajowa Rada Komornicza)
- https://www.gov.pl/web/finanse (Ministerstwo Finansów)