Własność przemysłowa, taka jak patenty, znaki towarowe czy wzory użytkowe, często staje się przedmiotem licencji. Aby jednak licencja nabrała pełnej mocy prawnej wobec osób trzecich, warto dokonać jej wpisu do odpowiedniego rejestru w Urzędzie Patentowym RP. Poniżej wyjaśniamy, kiedy i jak wpisuje się licencję do rejestru, jakie wywołuje to skutki prawne i dlaczego jest to istotne dla przedsiębiorców.
Na czym polega wpis licencji do rejestru?
Licencja może być wpisana do rejestru patentowego na wniosek zainteresowanego podmiotu. Z wnioskiem może wystąpić zarówno licencjodawca (uprawniony z patentu), jak i licencjobiorca (osoba korzystająca z licencji).
👉 Do rejestru mogą być wpisane różne rodzaje licencji, w tym:
- licencja wyłączna – dająca licencjobiorcy prawo do korzystania z patentu z wyłączeniem innych osób,
- licencja przymusowa,
- licencja wzajemna.
Podstawą prawną są przepisy:
- „art. 76 ust. 6 – ustawa Prawo własności przemysłowej” (dalej: p.w.p.),
- „art. 87 p.w.p.”.
Skutki wpisu licencji do rejestru
Wpis do rejestru nie ma charakteru konstytutywnego – oznacza to, że sama umowa licencyjna jest ważna nawet bez rejestracji. Jednak rejestracja wywołuje istotne skutki prawne:
- domniemanie prawdziwości wpisu i jego skuteczności erga omnes – wpis jest uznawany za prawdziwy wobec wszystkich (wyrok SA w Gdańsku z 18.03.2009 r., I ACa 1350/08),
- legitymacja procesowa licencjobiorcy – licencjobiorca wyłączny może dochodzić roszczeń z tytułu naruszenia patentu, chyba że umowa stanowi inaczej,
- łatwiejsze wykazanie uprawnień wobec osób trzecich – nabywca licencji może powoływać się na wpis jako dowód przysługujących mu praw.
⚠️ Przykład:
Spółka TechPol z Krakowa udzieliła firmie InnoSolutions wyłącznej licencji na korzystanie z opatentowanego rozwiązania technologicznego. Licencja została wpisana do rejestru. Po kilku miesiącach inna firma zaczęła stosować podobne rozwiązanie bez zgody. Dzięki wpisowi do rejestru, InnoSolutions mogła samodzielnie wystąpić do sądu z roszczeniem o naruszenie patentu.
Rola Urzędu Patentowego RP
Ważne jest, że Urząd Patentowy RP nie ocenia merytorycznie treści umowy licencyjnej. Oznacza to, że nie weryfikuje np. czy dwie licencje wykluczające się nawzajem mogą być ważnie udzielone temu samemu wynalazkowi. Urząd dokonuje wpisu na podstawie przedstawionych dokumentów i nie kontroluje poprawności cywilnoprawnych relacji między stronami (wyrok NSA z 8.05.2014 r., II GSK 579/13).
Zakres stosowania wpisu
Przepisy dotyczące wpisu licencji patentowej stosuje się odpowiednio także do innych praw własności przemysłowej:
- „art. 163 ust. 1 p.w.p.” – znak towarowy,
- „art. 100 ust. 1 p.w.p.” – wzór użytkowy,
- „art. 118 ust. 1 p.w.p.” – wzór przemysłowy,
- „art. 221 ust. 1 p.w.p.” – topografia układów scalonych.
Dzięki temu przedsiębiorcy korzystający z różnych form ochrony własności przemysłowej mogą w podobny sposób zabezpieczyć swoje interesy.
Podsumowanie
Wpis licencji do rejestru Urzędu Patentowego RP:
- nie jest obowiązkowy, ale znacznie wzmacnia pozycję prawną licencjobiorcy,
- daje licencjobiorcy wyłącznemu możliwość samodzielnego dochodzenia roszczeń,
- zapewnia domniemanie prawdziwości i skuteczności wpisu wobec osób trzecich,
- nie podlega kontroli merytorycznej ze strony UPRP – urząd dokonuje wyłącznie czynności rejestracyjnych.
Podstawa prawna
- art. 76 ust. 6 – Prawo własności przemysłowej
- art. 87 – Prawo własności przemysłowej
- art. 163 ust. 1 – Prawo własności przemysłowej
- art. 100 ust. 1 – Prawo własności przemysłowej
- art. 118 ust. 1 – Prawo własności przemysłowej
- art. 221 ust. 1 – Prawo własności przemysłowej
Tematy porad zawarte w poradniku
- wpis licencji do rejestru patentowego UPRP,
- skutki wpisu licencji do rejestru,
- licencja wyłączna a prawo do dochodzenia roszczeń,
- rola Urzędu Patentowego w rejestracji licencji.