Uzyskanie prawa ochronnego na wzór użytkowy w Polsce wiąże się z pełnym badaniem zgłoszenia przez Urząd Patentowy. Po analizie dokumentacji urząd może udzielić prawa ochronnego albo odmówić jego przyznania. W tym poradniku wyjaśniamy, jakie decyzje podejmuje Urząd Patentowy, jakie warunki musi spełniać zgłoszenie oraz jakie są skutki formalne udzielenia prawa.
Jakie decyzje wydaje Urząd Patentowy?
W postępowaniu zgłoszeniowym Urząd Patentowy dokonuje pełnego badania wzoru użytkowego. Na podstawie wyników tego postępowania może wydać:
- decyzję o udzieleniu prawa ochronnego na wzór użytkowy,
- decyzję o odmowie udzielenia prawa ochronnego na wzór użytkowy.
Podstawą prawną są tu przepisy:
- „art. 52 ust. 1 w zw. z art. 100 ust. 1 – Prawo własności przemysłowej”,
- „art. 49 ust. 1 w zw. z art. 100 ust. 1 – Prawo własności przemysłowej”.
Kiedy możliwe jest udzielenie prawa ochronnego?
Urząd Patentowy wydaje decyzję o udzieleniu prawa ochronnego dopiero po stwierdzeniu, że zgłoszenie spełnia wszystkie wymagane warunki.
Zgodnie z „art. 100 ust. 1 p.w.p.” urząd sprawdza, czy spełnione są:
- Przesłanki materialne – opisane w „art. 94 ust. 1 p.w.p.”, czyli m.in. nowość rozwiązania, jego użyteczność i charakter techniczny.
- Przesłanki formalne – wskazane w „art. 97 ust. 3 p.w.p.”, zgodnie z którymi zgłoszenie musi dotyczyć tylko jednego rozwiązania.
⚠️ Jeśli w dokumentacji wskazano kilka rozwiązań zamiast jednego, Urząd Patentowy nie ma możliwości wydania decyzji o udzieleniu prawa. Takie zgłoszenie uznaje się za wadliwe.
Obowiązek jednego rozwiązania w zgłoszeniu
Wymóg przewidziany w „art. 97 ust. 3 p.w.p.” dotyczy zarówno zgłaszającego, jak i samego Urzędu Patentowego, który ma obowiązek badać zdolność ochronną wyłącznie dla jednego rozwiązania.
Stanowisko to zostało wielokrotnie potwierdzone przez sądy administracyjne:
- WSA w Warszawie, 20.01.2012 r. (VI SA/Wa 1712/11, LEX nr 1121769) – urząd musi stosować wymóg jednego rozwiązania podczas badania zgłoszenia.
- WSA w Warszawie, 16.07.2007 r. (VI SA/Wa 1818/06, LEX nr 371967) – jeśli zgłoszenie obejmuje kilka rozwiązań, urząd nie może rozstrzygać o ochronie, gdyż nie da się przeprowadzić oceny dla konkretnego, jednego wzoru.
Przykład odmowy udzielenia prawa ochronnego
W praktyce zdarza się, że zgłoszenie wzoru użytkowego nie spełnia ustawowych przesłanek, co prowadzi do odmowy udzielenia prawa.
Przykład: zgłoszono wzór pod nazwą „Zamknięcie butelki, zwłaszcza do napojów alkoholowych”. Projekt obejmował kilka elementów:
- nakrętkę z wyznaczonymi polami,
- umieszczane na niej holograficzne oznaczenia akcyzy,
- oznaczenia producenta.
Sąd uznał, że rozwiązanie to nie miało trwałej postaci:
- na powierzchni nakrętki można było wyznaczyć różną liczbę pól,
- hologramy były naklejane w razie potrzeby i nie stanowiły stałego elementu zamknięcia,
- nie wskazano sposobu trwałego połączenia elementów.
W efekcie uznano, że zgłoszenie nie spełnia wymogu ochrony i odmówiono przyznania prawa (wyrok WSA w Warszawie z 11.01.2008 r., VI SA/Wa 1030/07, LEX nr 463607).
Udzielenie prawa ochronnego – warunki i formalności
Jeśli zgłoszenie spełnia wszystkie wymagania, Urząd Patentowy wydaje decyzję o udzieleniu prawa ochronnego, ale pod warunkiem uiszczenia opłaty za pierwszy okres ochrony.
Następnie:
- Prawo ochronne zostaje wpisane do Rejestru wzorów użytkowych („art. 98 p.w.p.”).
- Urząd wydaje świadectwo ochronne, które jest formalnym potwierdzeniem przyznania ochrony.
Co zawiera świadectwo ochronne?
Świadectwo ochronne składa się z kilku części:
- opis wzoru,
- zastrzeżenia ochronne,
- rysunki („art. 99 ust. 1 i 2 p.w.p.”).
Wzór dokumentu został określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 30 września 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów patentowych, świadectw ochronnych i rejestracyjnych oraz dowodów pierwszeństwa wydawanych przez Urząd Patentowy RP.
Przykład praktyczny
Przedsiębiorca InnoTech Polska Sp. z o.o. zgłosił wzór użytkowy dotyczący nowego systemu zamykania okien dachowych. Zgłoszenie obejmowało jedno rozwiązanie – mechanizm umożliwiający zamykanie okna jedną ręką przy jednoczesnym ryglowaniu.
Urząd Patentowy przeprowadził pełne badanie, stwierdził spełnienie warunków i wydał decyzję o udzieleniu prawa. Po dokonaniu opłaty przez spółkę wzór został wpisany do rejestru, a firma otrzymała świadectwo ochronne z opisem, zastrzeżeniami i rysunkami.
Podstawa prawna
- art. 49 ust. 1 – Prawo własności przemysłowej
- art. 52 ust. 1 – Prawo własności przemysłowej
- art. 94 ust. 1 – Prawo własności przemysłowej
- art. 97 ust. 3 – Prawo własności przemysłowej
- art. 98 – Prawo własności przemysłowej
- art. 99 ust. 1 i 2 – Prawo własności przemysłowej
- art. 100 ust. 1 – Prawo własności przemysłowej
- Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 30.09.2016 r. w sprawie wzorów dokumentów patentowych
Tematy porad zawartych w poradniku (SEO)
- decyzja o udzieleniu prawa ochronnego na wzór użytkowy
- odmowa udzielenia prawa ochronnego wzór użytkowy
- przesłanki ochrony wzoru użytkowego
- świadectwo ochronne na wzór użytkowy