Wynagrodzenia osób zatrudnionych w toku postępowania upadłościowego budzą wiele wątpliwości praktycznych. Z jednej strony ustawodawca nakazuje wąską interpretację kosztów postępowania, z drugiej – trzeba zagwarantować sprawne prowadzenie upadłości i ochronę osób świadczących pracę na rzecz masy upadłości. W tym poradniku wyjaśniam, jakie wynagrodzenia i składki mogą być uznane za koszty postępowania upadłościowego zgodnie z art. 230 Prawa upadłościowego.
Czym są koszty postępowania upadłościowego?
Zgodnie z „art. 230 ust. 1 – Prawo upadłościowe” do kosztów postępowania upadłościowego zalicza się m.in. wynagrodzenie syndyka, wydatki związane z zabezpieczeniem i likwidacją masy upadłości, a także inne niezbędne koszty postępowania. Po nowelizacji ustawodawca podkreślił, że koszty postępowania obejmują tylko te wydatki, które rzeczywiście służą prowadzeniu upadłości, a nie stanowią zaspokojenia wierzycieli, np. pracowników.
Wynagrodzenia osób zatrudnionych przez syndyka
Do kosztów postępowania upadłościowego zalicza się wynagrodzenia osób zatrudnionych bezpośrednio przez syndyka. Ważne jest jednak, aby ich praca była ściśle związana z czynnościami dotyczącymi masy upadłości, takimi jak:
- ustalanie składników majątku upadłego,
- zabezpieczenie mienia,
- zarządzanie przedsiębiorstwem,
- likwidacja majątku,
- ustalanie wierzytelności.
Nie ma znaczenia forma zatrudnienia – może to być zarówno umowa o pracę, umowa zlecenia, jak i umowa o dzieło czy kontrakt menedżerski. Istotny jest wyłącznie rodzaj wykonywanych zadań.
📌 Przykład:
Syndyk w upadłości spółki handlowej zatrudnia księgową na podstawie umowy zlecenia, aby uporządkowała dokumenty finansowe potrzebne do sporządzenia listy wierzytelności. Wynagrodzenie tej osoby, wraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, stanowi koszt postępowania upadłościowego.
Składki ZUS i inne świadczenia związane z wynagrodzeniem
Norma prawna obejmuje nie tylko samo wynagrodzenie netto, ale również wszelkie świadczenia, do których opłacenia zobowiązany jest pracodawca. Do kosztów postępowania zalicza się więc:
- składki na ubezpieczenia społeczne,
- składki na ubezpieczenie zdrowotne,
- składki na Fundusz Pracy i FGŚP,
- inne świadczenia przewidziane przepisami prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.
Oznacza to, że koszt postępowania upadłościowego obejmuje pełny koszt zatrudnienia, a nie tylko pensję brutto.
Wynagrodzenia pracowników upadłego zatrudnionych na polecenie syndyka
Kontrowersje pojawiają się w sytuacji, gdy syndyk korzysta z pracy osób wcześniej zatrudnionych przez upadłego. Pracownicy ci, na podstawie dotychczasowych umów o pracę, wykonują zadania niezbędne do zabezpieczenia i likwidacji masy upadłości.
Chociaż literalna treść art. 230 p.u. nie daje jednoznacznej odpowiedzi, w praktyce przyjmuje się, że takie wynagrodzenia również należy zaliczyć do kosztów postępowania. Decyduje bowiem rodzaj powierzonych obowiązków, a nie status pracodawcy.
📌 Przykład:
Upadły przedsiębiorca prowadził zakład produkcyjny. Po ogłoszeniu upadłości syndyk zdecydował, że dotychczasowy kierownik magazynu będzie nadzorował zabezpieczenie i sprzedaż zapasów. Wynagrodzenie tego kierownika, przypadające za okres po ogłoszeniu upadłości, należy uznać za koszt postępowania upadłościowego.
Dlaczego to ważne?
Przyjęcie odmiennej interpretacji prowadziłoby do nierównego traktowania pracowników – jedni, zatrudnieni przez syndyka, mieliby gwarancję wypłaty z kosztów postępowania, a inni (choć wykonują te same zadania) byliby traktowani jak zwykli wierzyciele. Taka praktyka byłaby sprzeczna z celem przepisu i z zasadą równego traktowania.
Podstawa prawna
- art. 230 ust. 1 – Prawo upadłościowe
- art. 230 ust. 2 – Prawo upadłościowe
Tematy porad zawartych w poradniku
- wynagrodzenie pracowników syndyka w upadłości,
- koszty postępowania upadłościowego a składki ZUS,
- wynagrodzenia pracowników upadłego po ogłoszeniu upadłości,
- obowiązki syndyka przy zatrudnianiu pracowników.
Linki do źródeł
- Tekst ustawy: Prawo upadłościowe – isap.sejm.gov.pl
- ZUS: zus.pl