Zatwierdzenie listy wierzytelności to kluczowy etap w postępowaniu upadłościowym – decyduje o tym, kto i w jakiej wysokości zostanie zaspokojony z majątku dłużnika. Dla wierzyciela to moment, w którym jego roszczenie może zyskać realną szansę na odzyskanie. Dla dłużnika – istotny etap potwierdzenia stanu zadłużenia. W tym poradniku krok po kroku wyjaśniamy, jak przebiega procedura zatwierdzania listy wierzytelności, jakie prawa przysługują wierzycielom i upadłemu, oraz jak wygląda rola syndyka i sędziego-komisarza.
🔍 Analiza prawna: kiedy i jak powstaje lista wierzytelności?
Zgodnie z art. 244 ustawy – Prawo upadłościowe 📜, po zakończeniu terminu na zgłoszenie wierzytelności, syndyk w ciągu maksymalnie 2 miesięcy sporządza listę wierzytelności. Obejmuje ona zarówno uznane, jak i nieuwzględnione zgłoszenia wierzycieli.
Co dzieje się z listą?
- Syndyk przekazuje listę sędziemu-komisarzowi – za pośrednictwem systemu teleinformatycznego (KRZ).
- Następuje obwieszczenie w Krajowym Rejestrze Zadłużonych o złożeniu listy 📢.
- Wierzyciele oraz upadły mają 2 tygodnie na wniesienie sprzeciwu.
🧩 Przykłady praktyczne
Przykład 1:
🏢 Firma TECHPOL z Gdyni zgłosiła wierzytelność 230 000 zł wobec upadłego przedsiębiorcy. Syndyk uwzględnił zgłoszenie w liście wierzytelności. Firma POMEREX, której zgłoszenie zostało odrzucone, wniosła sprzeciw w terminie. Lista nie została zatwierdzona w całości – sędzia-komisarz czeka na uprawomocnienie postanowienia o sprzeciwie.
Przykład 2:
🧑🔧 Pan Marek Kowalczyk, prowadzący jednoosobową działalność, został objęty postępowaniem upadłościowym. Lista wierzytelności, w której nie uwzględniono roszczenia banku, została zaskarżona. W pozostałym zakresie – lista została częściowo zatwierdzona, co umożliwiło przeprowadzenie planu podziału z zabezpieczeniem środków dla banku do czasu rozstrzygnięcia sporu.
⚖️ Wyroki sądowe i skutki prawne
Postanowienie o zatwierdzeniu listy ma charakter techniczny – nie przysługuje na nie zażalenie. Zatwierdzona lista nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, ale wiąże w postępowaniu upadłościowym.
Ważne orzeczenie:
„Postanowienie o zatwierdzeniu listy wierzytelności (…) nie jest orzeczeniem sądu w rozumieniu art. 365 § 1 k.p.c.” – SA w Warszawie, VI ACa 78/13 ⚖️
⚠️ Ważne informacje: co jeśli złożono sprzeciw?
Jeśli sprzeciw został wniesiony:
- lista nie może zostać zatwierdzona do czasu uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie sprzeciwu,
- sędzia-komisarz może jednak dokonać częściowego zatwierdzenia listy, co pozwala przeprowadzić podział w zakresie wierzytelności nieobjętych sporem.
Sprzeciw może złożyć:
- wierzyciel (w przypadku uznania lub nieuznania jego wierzytelności),
- upadły – jeśli lista odbiega od jego oświadczeń.
Kto i kiedy może złożyć sprzeciw?
Zgodnie z art. 256 ust. 1 ustawy – Prawo upadłościowe 📜, sprzeciw do listy wierzytelności może wnieść:
✅ Wierzyciel, którego:
- wierzytelność została uznana – może kwestionować jej wysokość, pierwszeństwo lub opis,
- wierzytelność została odrzucona – może żądać jej uznania w całości lub części.
✅ Upadły – jeżeli lista nie odpowiada jego wnioskom lub złożonym oświadczeniom. Gdy ich nie złożył, musi wykazać, że było to spowodowane przyczynami od niego niezależnymi.
📅 Termin: 14 dni od dnia obwieszczenia o złożeniu listy w KRZ (art. 257 ust. 1 p.u.).
📬 Forma: Sprzeciw składa się na piśmie do sędziego-komisarza, ale za pośrednictwem systemu KRZ (obowiązek elektroniczny).
📝 Wzór sprzeciwu do listy wierzytelności
Tytuł: Sprzeciw do listy wierzytelności w postępowaniu upadłościowym
Adresat: Sędzia-komisarz w sprawie upadłości [imię i nazwisko upadłego/nazwa spółki]
Sygnatura akt: [np. WA1U/GUp/000123/2024]
Wnoszę sprzeciw do listy wierzytelności sporządzonej przez syndyka w postępowaniu upadłościowym prowadzonym wobec [nazwa upadłego], złożonej dnia [data] i obwieszczonej w KRZ w dniu [data].
Kwestionuję:
- nieuznanie wierzytelności w kwocie: [kwota] zł,
- uznanie wierzytelności w zaniżonej wysokości: [kwota] zł,
- niewłaściwe zakwalifikowanie wierzytelności do kategorii: [kategoria].
Uzasadnienie:
[Szczegółowy opis podstawy prawnej i faktycznej sprzeciwu, np. załączona umowa, faktury, korespondencja]
Załączniki:
- Dowody na istnienie wierzytelności
- Potwierdzenie obwieszczenia listy
- Dokumenty źródłowe (umowy, wezwania, e-maile itd.)
Podpis
[Imię i nazwisko / nazwa firmy]
⚠️ Najczęstsze błędy przy składaniu sprzeciwu
❌ Złożenie po terminie – nie ma możliwości przywrócenia terminu bez wykazania winy niezależnej od wierzyciela
❌ Brak podpisu elektronicznego w systemie KRZ
❌ Brak wskazania czego dotyczy sprzeciw – sąd nie może go rozpoznać
❌ Ogólne i nieudokumentowane zarzuty
🧩 Przykłady praktyczne
Przykład 1: pominięcie zgłoszonej wierzytelności
Firma GLOBEX złożyła w terminie zgłoszenie wierzytelności na kwotę 120 000 zł, lecz nie została uwzględniona na liście. Spółka wniosła sprzeciw, dołączając umowę, dowód wykonania usługi oraz wezwania do zapłaty. Sędzia-komisarz uwzględnił sprzeciw – lista została zmieniona.
Przykład 2: błędna kwalifikacja wierzytelności
Wierzyciel FINSERWIS uzyskał uznanie długu, ale przypisano jego roszczenie do czwartej kategorii zaspokojenia, a nie do pierwszej (pracownicze). Wniósł sprzeciw, załączając umowę o pracę i listy płac. Sprzeciw został uwzględniony – zmieniono kategorię i przyspieszono wypłatę.
📜 Przepisy prawne
- art. 220 ust. 2, art. 244, art. 255 ust. 2, art. 256–260, art. 264, art. 337 ust. 1a – [Prawo upadłościowe, t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 280, ze zm.]
💡 Podsumowanie i wskazówki
- Obserwuj KRZ – dowiesz się, kiedy została złożona lista.
- Sprawdź swoje roszczenie – jeśli nie zostało ujęte lub jest błędnie opisane, rozważ wniesienie sprzeciwu.
- Działaj szybko – masz tylko 14 dni od obwieszczenia na sprzeciw!
- Pamiętaj – zatwierdzona lista nie jest wyrokiem, ale wiąże strony postępowania.
📚 Podstawa prawna
- art. 244, art. 255 ust. 2, art. 256–260, art. 264, art. 337 ust. 1a – ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2023 r. poz. 280, ze zm.)
- art. 365 § 1 – ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 1550, ze zm.)
🔖 Tematy porad zawartych w poradniku
- lista wierzytelności w upadłości
- zatwierdzenie listy przez sędziego-komisarza
- sprzeciw wobec listy wierzytelności
- upadłość konsumencka a lista wierzytelności
- częściowe zatwierdzenie listy upadłościowej