Egzekucja świadczeń pieniężnych z ruchomości to procedura, która może dotyczyć zarówno przedsiębiorców, jak i osób fizycznych. Zrozumienie, kto może uczestniczyć w takim postępowaniu i na jakich zasadach, jest kluczowe nie tylko dla skutecznego odzyskania należności, ale również dla ochrony własnych interesów w przypadku, gdy jesteś stroną postępowania. Wiedza ta pozwala podejmować właściwe decyzje i minimalizować ryzyko utraty pieniędzy.
Kto uczestniczy w postępowaniu egzekucyjnym z ruchomości?
Podstawowymi uczestnikami egzekucji z ruchomości są zawsze:
- dłużnik egzekwowany – czyli osoba lub firma, od której komornik ma wyegzekwować pieniądze,
- wierzyciel egzekwujący – czyli ten, kto złożył wniosek o wszczęcie egzekucji i posiada tytuł wykonawczy.
Powyższe wydaje się oczywiste, ale prawo przewiduje także możliwość udziału innych wierzycieli. Chodzi tu o sytuacje, gdy:
- inny wierzyciel ma tytuł wykonawczy przeciwko temu samemu dłużnikowi, lecz nie zainicjował postępowania egzekucyjnego,
- wierzyciel posiada wierzytelność zabezpieczoną zastawem, ale jeszcze nie ma tytułu wykonawczego.
Te możliwości reguluje art. 1030 kodeksu postępowania cywilnego.
Przykład 1
Wyobraźmy sobie sytuację: Spółka „Adamed” sp. z o.o. z Warszawy ma kilku wierzycieli. Jeden z nich, firma „Optima” sp. z o.o., posiada już tytuł wykonawczy i złożyła do komornika wniosek o wszczęcie egzekucji z samochodu dostawczego będącego własnością dłużnika. W toku postępowania okazuje się, że inny wierzyciel – osoba fizyczna, pan Tomasz Rybicki – również posiada tytuł wykonawczy przeciwko tej samej spółce, ale nie złożył wniosku o egzekucję. Mimo to, może on przyłączyć się do już trwającej egzekucji, by uzyskać zaspokojenie swojej wierzytelności.
Przykład 2
Kolejna sytuacja: Dłużnik – spółka „Bio-Eko” z Krakowa – zaciągnął pożyczkę pod zastaw maszyn produkcyjnych. Pożyczkodawca (osoba prywatna) nie posiada jeszcze tytułu wykonawczego, lecz jego wierzytelność jest zabezpieczona zastawem. W chwili, gdy egzekucja z tych maszyn zostaje wszczęta przez innego wierzyciela, pożyczkodawca może zgłosić swoją wierzytelność do podziału sumy uzyskanej z egzekucji.
Jakie są zasady udziału innych wierzycieli w egzekucji?
Udział wierzycieli posiadających tytuł wykonawczy
Wierzyciel, który posiada tytuł wykonawczy, ale nie zainicjował egzekucji, może do niej dołączyć w trakcie jej trwania. Staje się wówczas pełnoprawnym wierzycielem egzekwującym – jego wierzytelność będzie brana pod uwagę przy podziale sumy uzyskanej z egzekucji.
Jak to wygląda w praktyce?
- Wierzyciel musi złożyć wniosek do komornika o przyłączenie się do postępowania egzekucyjnego.
- Wskazuje, z jakiego tytułu domaga się zaspokojenia (np. wyrok sądu zaopatrzony w klauzulę wykonalności).
- Od tego momentu jego roszczenie jest realizowane na równi z roszczeniem wierzyciela pierwotnego.
Udział zastawnika bez tytułu wykonawczego
Jeśli wierzytelność została zabezpieczona zastawem na rzeczy ruchomej, ale wierzyciel nie posiada tytułu wykonawczego, ma prawo zgłosić swoją wierzytelność do podziału sumy uzyskanej z egzekucji. Prawo to wynika z art. 1030 w związku z art. 1034 kodeksu postępowania cywilnego.
Praktyczne kroki:
- Wierzyciel musi powiadomić komornika o przysługującym mu prawie zastawu i zgłosić swoją wierzytelność w odpowiedniej formie (pisemnie, z dokumentami potwierdzającymi zastaw).
- Komornik umieszcza tę wierzytelność w planie podziału sumy uzyskanej z egzekucji.
Czy udział w postępowaniu jest automatyczny?
Nie, ustawodawca nie przewidział automatycznego udziału zastawnika (wierzyciela zabezpieczonego zastawem) w egzekucji z ruchomości. Zastawnik musi wykazać inicjatywę – samodzielnie zgłosić chęć udziału w postępowaniu.
Podsumowanie
- W egzekucji z ruchomości uczestniczy nie tylko wierzyciel egzekwujący, ale także inni wierzyciele posiadający tytuł wykonawczy lub zabezpieczeni zastawem, o ile zgłoszą swój udział.
- Automatyczne uczestnictwo nie występuje – wymagane jest działanie ze strony wierzyciela.
- Zgłoszenie wierzytelności w toku egzekucji pozwala skutecznie dochodzić roszczeń, nawet jeśli nie zainicjowało się postępowania samodzielnie.
Podstawa prawna
- art. 851 – ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
- art. 1030, art. 1034 – ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Tematy porad zawartych w poradniku
- egzekucja z ruchomości kto może uczestniczyć
- przyłączenie się wierzyciela do egzekucji
- wierzyciel zabezpieczony zastawem egzekucja
- plan podziału sumy egzekucyjnej
Przydatne adresy urzędowe
- https://www.gov.pl/web/komornicy – oficjalna strona Komorników Sądowych
- https://bip.ms.gov.pl/pl/rejestry-i-ewidencje/komornicy-sadowi/ – lista komorników w Polsce
- https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/ – Ministerstwo Sprawiedliwości