W przypadku ogłoszenia upadłości konsumenckiej wielu wierzycieli zastanawia się, od jakiego momentu ich wierzytelności stają się wymagalne. Kluczowe jest tu rozróżnienie pomiędzy dniem wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości a dniem jego prawomocności.
Poniżej wyjaśniamy, jak tę kwestię regulują przepisy prawa upadłościowego.
Wymagalność wierzytelności – od kiedy?
Zgodnie z art. 491² ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe:
„W sprawach dotyczących ogłoszenia upadłości konsumentów, przepisy o postępowaniu upadłościowym stosuje się odpowiednio.”
Oznacza to, że do upadłości konsumenckiej stosujemy między innymi art. 91 ust. 1 Prawa upadłościowego, który stanowi:
„Zobowiązania pieniężne upadłego, których termin płatności świadczenia jeszcze nie nastąpił, stają się wymagalne z dniem ogłoszenia upadłości.”
Co oznacza „dzień ogłoszenia upadłości”?
W doktrynie i praktyce sądowej przyjmuje się, że dniem ogłoszenia upadłości jest dzień wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości, a nie dzień jego uprawomocnienia.
Postanowienie to ma charakter konstytutywny – tworzy nowy stan prawny. Już od tej chwili wierzyciel może dochodzić swojej wierzytelności w ramach postępowania upadłościowego, nawet jeśli jej termin płatności jeszcze nie nadszedł. Ustawa zrównała więc pozycję takiego wierzyciela z wierzycielem posiadającym już wymagalną wierzytelność lub tytuł egzekucyjny.
Przykład praktyczny
Pani Katarzyna z Krakowa miała kredyt konsumencki, którego spłata rat była rozłożona na kolejne 24 miesiące. W lipcu 2025 r. sąd wydał postanowienie o ogłoszeniu jej upadłości konsumenckiej.
Mimo że termin spłaty kolejnych rat przypadał dopiero w przyszłości, wszystkie zobowiązania stały się natychmiast wymagalne już w dniu wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości, a nie dopiero w momencie jego uprawomocnienia. Dzięki temu wierzyciel mógł zgłosić całą wierzytelność do masy upadłości.
Co powinien zrobić wierzyciel po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej dłużnika?
Krok 1. Sprawdź datę wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości
- Wejdź na stronę Monitor Sądowy i Gospodarczy.
- Kluczowa jest data wydania postanowienia, a nie jego prawomocność.
Krok 2. Zgromadź dokumenty potwierdzające wierzytelność
Przygotuj:
- umowę (np. kredytu, najmu, leasingu),
- faktury, noty księgowe,
- wezwania do zapłaty,
- wyciągi bankowe,
- ewentualny tytuł egzekucyjny.
Krok 3. Ustal syndyka i sąd prowadzący sprawę
- Informacje znajdują się w postanowieniu o upadłości.
- To syndyk jest właściwą osobą do przyjmowania zgłoszeń wierzytelności.
Krok 4. Zgłoś wierzytelność w systemie KRZ
- Zgłoszenia dokonuje się elektronicznie przez Krajowy Rejestr Zadłużonych.
- Termin zwykle wynosi 30 dni od obwieszczenia.
Krok 5. Monitoruj przebieg postępowania
- Sprawdzaj system KRZ – tam publikowane są listy wierzytelności i decyzje sądu.
Krok 6. Reaguj na działania syndyka
- Jeśli wierzytelność nie zostanie uznana – złóż sprzeciw w terminie.
- Kontroluj realizację planu spłaty.
✅ Dzięki tym krokom wierzyciel nie traci prawa do dochodzenia swojej należności w ramach postępowania upadłościowego.
Podstawa prawna
- art. 491² ust. 1 – ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe
- art. 91 ust. 1 – ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe
Pełny tekst ustawy: isap.sejm.gov.pl
Podsumowanie
✔ Wymagalność wierzytelności wobec upadłego konsumenta powstaje z dniem wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości.
✖ Nie jest to dzień uprawomocnienia się tego postanowienia.
Dzięki temu wierzyciele mogą natychmiast zgłaszać swoje roszczenia do masy upadłości i uczestniczyć w podziale majątku upadłego.
Tematy porad zawartych w poradniku
- wymagalność wierzytelności w upadłości konsumenckiej
- ogłoszenie upadłości konsumenckiej a prawa wierzycieli
- zgłoszenie wierzytelności w postępowaniu upadłościowym