Zrozumienie, które wydatki związane z czynnościami komornika podlegają zwrotowi oraz jak wygląda rozliczanie zaliczek, ma ogromne znaczenie nie tylko dla wierzycieli i dłużników, ale także dla przedsiębiorców, którzy często mają do czynienia z egzekucją należności. Dzięki temu poradnikowi dowiesz się, za co i kiedy musisz zapłacić, jak rozliczane są zaliczki i co zrobić, jeśli egzekucja okaże się nieskuteczna.
Jakie wydatki komornicze podlegają zwrotowi?
Nie wszystkie wydatki poniesione przez komornika podlegają zwrotowi od stron postępowania egzekucyjnego. Ustawa o kosztach komorniczych (dalej: u.k.k.) wprowadza zamknięty katalog wydatków, które mogą zostać zwrócone komornikowi.
Do wydatków podlegających zwrotowi należą m.in.:
- wynagrodzenie biegłych i tłumaczy,
- koszty ogłoszeń,
- koszty transportu specjalistycznego,
- wydatki związane z przejazdem poza miejscowość, w której mieści się kancelaria komornicza, oraz zryczałtowane koszty przejazdu w jej granicach,
- zryczałtowane koszty rejestracji czynności poza kancelarią oraz przechowywania zapisu obrazu i dźwięku (jeśli wierzyciel tego żądał),
- wynagrodzenia osób powołanych na podstawie odrębnych przepisów do udziału w czynnościach,
- koszty uzyskania dokumentów lub informacji niezbędnych do prowadzenia sprawy,
- koszty doręczenia korespondencji (z pewnymi wyjątkami),
- koszty działania komornika poza własnym rewirem,
- koszty przekazania środków pieniężnych przekazem pocztowym lub przelewem bankowym,
- koszty opłaty sądowej od wniosku o wpis w księdze wieczystej.
Pamiętaj, że katalog tych wydatków jest zamknięty – nie możesz żądać zwrotu innych kosztów, nawet jeśli wydają się one związane z egzekucją (art. 6 u.k.k.).
Przykład 1 – Realistyczna sytuacja z kosztami biegłego
Firma X z Gdańska zleciła komornikowi egzekucję należności. W trakcie czynności konieczne było powołanie biegłego do wyceny wartości ruchomości. Koszt opinii biegłego wyniósł 1200 zł i został on pokryty przez wierzyciela jako zaliczka. Po zakończeniu sprawy, komornik rozliczył zaliczkę i oddał niewykorzystaną część. Ten wydatek podlegał zwrotowi, bo mieścił się w katalogu wydatków ustawowych.
Zaliczki na wydatki komornicze – zasady pobierania i rozliczania
Kiedy trzeba zapłacić zaliczkę?
Jeśli czynność komornika wiąże się z wydatkami, komornik może uzależnić jej dokonanie od wcześniejszego wpłacenia zaliczki przez stronę, która wnosi o daną czynność (art. 7 ust. 1 u.k.k.). W praktyce najczęściej chodzi o sytuacje, gdy konieczne są koszty doręczenia pism, opinii biegłych czy uzyskania dokumentów.
Zaliczka na doręczenie korespondencji nie może jednorazowo przekroczyć 60 zł – wyjątek stanowią sytuacje, gdy planowane wydatki będą wyższe (art. 7 ust. 4 u.k.k.). Jeśli wydatki przekroczą tę kwotę, resztę można ściągnąć od dłużnika.
Komornik, wzywając do wpłaty zaliczki, musi wskazać:
- kto ma ją uiścić,
- wysokość zaliczki,
- termin wpłaty (nie krótszy niż 7 dni od doręczenia wezwania),
- jaką czynność sfinansuje zaliczka,
- skutki braku wpłaty.
Dla osób lub firm z zagranicy (bez przedstawiciela w Polsce), termin wpłaty nie może być krótszy niż miesiąc.
Przykład 2 – Zaliczka na doręczenie pism
Wierzyciel z Lublina złożył wniosek o egzekucję komorniczą przeciwko dłużnikowi z Warszawy. Komornik wezwał wierzyciela do wpłaty zaliczki w wysokości 60 zł na pokrycie kosztów wysyłki pism. Wierzyciel wpłacił kwotę w wyznaczonym terminie. Komornik dokonał czynności, a niewykorzystaną część zaliczki zwrócił wierzycielowi.
Co, jeśli egzekucja jest bezskuteczna lub zaliczka nie wystarczy?
Bezskuteczna egzekucja – kto ponosi koszty?
Jeśli egzekucja okaże się całkowicie lub częściowo bezskuteczna, wierzyciel pokrywa wydatki, które nie zostały sfinansowane z zaliczek lub wyegzekwowanych kwot (art. 7 ust. 6 u.k.k.). Komornik wydaje w tej sprawie odpowiednie postanowienie.
Gdy zaliczka nie wystarczy
Jeśli pierwotna zaliczka nie pokryje wszystkich wydatków, komornik tymczasowo pokrywa brakującą kwotę, ale może później:
- wydać postanowienie o uzupełnieniu zaliczki przez stronę, która żądała czynności,
- ściągnąć brakującą kwotę od dłużnika (bez konieczności wydania postanowienia).
Rozliczanie zaliczek – obowiązki komornika
Zaliczka musi być rozliczona w terminie miesiąca od dokonania wydatku, na który została pobrana, lub – jeśli czynność nie została wykonana – w terminie 3 miesięcy od jej wpłaty (art. 16 u.k.k.). Komornik powinien informować strony o saldzie zaliczek w każdym piśmie kierowanym do nich.
Zaliczka jest przeznaczona tylko na konkretne wydatki, chyba że strona, która ją uiściła, wyrazi zgodę na inne jej przeznaczenie (art. 9 ust. 2 u.k.k.). Wyjątek stanowią niewielkie kwoty – do 60 zł – jeśli zachodzą podstawy, że w sprawie pojawią się kolejne wydatki.
Podsumowanie – kluczowe wskazówki
- Tylko wydatki wskazane w ustawie mogą być rozliczane jako koszty komornicze.
- Komornik nie może żądać zwrotu innych wydatków poza ustawowymi.
- Wierzyciel najczęściej finansuje zaliczki, które są potem rozliczane.
- Zaliczka jest ściśle związana z konkretnym wydatkiem – tylko w wyjątkowych sytuacjach może być przeznaczona na inne cele.
- W razie bezskutecznej egzekucji, wierzyciel ponosi niepokryte koszty.
- Komornik ma obowiązek rozliczenia zaliczki w określonych terminach i informowania stron o jej saldzie.
Podstawa prawna
- art. 5, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 16 – Ustawa z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1334 z późn. zm.)
Tematy porad zawartych w poradniku
- zaliczki komornicze 2025
- zwrot wydatków komorniczych
- koszty egzekucji komorniczej
- obowiązki wierzyciela przy egzekucji
- rozliczanie kosztów egzekucji