Skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) to ostatnia instancja odwoławcza w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jeśli uważasz, że wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego (WSA) jest błędny i chcesz go zaskarżyć, musisz znać zasady i procedury wnoszenia skargi kasacyjnej. W tym poradniku znajdziesz praktyczne wskazówki oraz najważniejsze etapy tej procedury – wszystko w sposób jasny i czytelny.
Dlaczego procedura skargi kasacyjnej jest ważna?
Możliwość wniesienia skargi kasacyjnej pozwala zweryfikować prawidłowość wyroków wydawanych przez wojewódzkie sądy administracyjne. Jest to narzędzie nie tylko dla przedsiębiorców, ale i osób fizycznych, które chcą bronić swoich praw przed błędnymi lub niezgodnymi z prawem rozstrzygnięciami. Właściwe zastosowanie procedury skargi kasacyjnej zwiększa szanse na pozytywne zakończenie sprawy przed NSA.
Jak wnieść skargę kasacyjną – etapy postępowania
1. Wniosek o uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji
Zanim sporządzisz skargę kasacyjną, musisz wystąpić o uzasadnienie wyroku WSA – bez tego skarga będzie niedopuszczalna.
- Gdy WSA uchyla decyzję organu, uzasadnienie sporządzane jest automatycznie z urzędu, najpóźniej w ciągu 14 dni od ogłoszenia lub podpisania sentencji wyroku (gdy wyrok zapadł na posiedzeniu niejawnym).
- Gdy WSA oddala skargę – uzasadnienie sporządza się wyłącznie na wniosek strony, który należy złożyć w ciągu 7 dni od ogłoszenia wyroku.
Przykład 1:
Pani Katarzyna, prowadząca firmę transportową w Krakowie, przegrała sprawę przed WSA, który oddalił jej skargę na decyzję organu podatkowego. Pani Katarzyna ma 7 dni od ogłoszenia wyroku, aby złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia – bez tego nie będzie mogła złożyć skargi kasacyjnej.
Koszt uzasadnienia – jeśli nie jesteś zwolniony z kosztów sądowych, opłata za sporządzenie uzasadnienia wynosi 100 zł.
📄 Pamiętaj: Wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku należy złożyć w terminie! Jeśli nie dotrzymasz terminu, możesz wystąpić o jego przywrócenie, ale musisz wykazać, że opóźnienie nastąpiło z przyczyn niezależnych od Ciebie.
2. Otrzymanie i doręczenie uzasadnienia
Po złożeniu wniosku, sąd ma obowiązek sporządzić i doręczyć odpis uzasadnienia (art. 141 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a.).
3. Skarga kasacyjna – gdzie i jak ją wnieść?
Skargę kasacyjną wnosi się za pośrednictwem wojewódzkiego sądu administracyjnego, który wydał zaskarżony wyrok (art. 177 p.p.s.a.). To oznacza, że:
- Nie można złożyć skargi kasacyjnej bezpośrednio do NSA.
- W przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do NSA (np. przez pomyłkę), liczy się data przekazania skargi przez NSA do właściwego WSA, a nie data jej nadania przez stronę.
Przykład 2:
Pan Marcin, przedsiębiorca z Gdańska, zamiast przesłać skargę kasacyjną do WSA w Gdańsku, omyłkowo zaadresował ją bezpośrednio do NSA. Jeżeli NSA zdąży przekazać skargę do WSA przed upływem 30 dni od doręczenia odpisu uzasadnienia, termin zostanie zachowany. Jeśli przekazanie nastąpi po tym terminie, skarga zostanie odrzucona.
4. Termin na wniesienie skargi kasacyjnej
Masz 30 dni od doręczenia odpisu uzasadnienia wyroku na złożenie skargi kasacyjnej. Termin ten jest nieprzekraczalny. Wyjątkowo możesz ubiegać się o jego przywrócenie, jeśli wykażesz, że opóźnienie nie nastąpiło z Twojej winy.
- W skardze kasacyjnej wskaż dokładnie, na czym polega naruszenie prawa przez sąd pierwszej instancji.
- Skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy – z wyjątkiem spraw dotyczących prawa celnego lub podatkowego, gdzie pełnomocnikiem może być doradca podatkowy).
5. Konsekwencje błędnego wniesienia skargi
- Jeśli złożysz skargę kasacyjną bez wniosku o uzasadnienie lub przed jego otrzymaniem – skarga zostanie uznana za przedwczesną i niedopuszczalną.
- Jeśli skarga kasacyjna wpłynie do NSA, a nie do właściwego WSA – termin liczy się od dnia przekazania jej przez NSA do WSA.
⚠️ Uwaga: Jeśli podasz w nagłówku skargi, że wnosisz ją za pośrednictwem WSA, ale na kopercie wpiszesz adres NSA, kluczowa będzie data przekazania skargi przez NSA do WSA.
6. Możliwość przywrócenia terminu
Możesz złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, powołując się na art. 86 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., jeżeli wykażesz, że skarga została przekazana przez NSA do WSA z opóźnieniem niezawinionym przez Ciebie.
Podsumowanie – co warto zapamiętać?
- Zawsze złóż wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA (chyba że sąd sporządzi je z urzędu).
- Wnieś skargę kasacyjną za pośrednictwem WSA, który wydał wyrok.
- Pilnuj 30-dniowego terminu – liczonego od dnia doręczenia uzasadnienia wyroku.
- Unikaj błędów formalnych – skarga kasacyjna musi być przygotowana przez profesjonalnego pełnomocnika.
- Jeśli popełnisz błąd w sposobie wniesienia skargi, możesz próbować przywrócić termin, ale musisz udowodnić brak swojej winy.
Podstawa prawna
- art. 86 § 1, art. 141 § 2, art. 177, art. 193 – ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 z późn. zm.)
Tematy porad zawartych w poradniku
- procedura skargi kasacyjnej NSA
- uzasadnienie wyroku WSA
- termin na skargę kasacyjną
- wniesienie skargi do NSA
- przywrócenie terminu skargi kasacyjnej
Przydatne adresy urzędowe
- https://www.nsa.gov.pl – Naczelny Sąd Administracyjny
- https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
- https://www.gov.pl/web/prawo-administracyjne – Portal rządowy dotyczący prawa administracyjnego