W praktyce prowadzenia działalności gospodarczej często pojawia się pytanie, jak prawidłowo rozliczyć podatkowo prace budowlane prowadzone na środkach trwałych, zwłaszcza gdy jednocześnie wykonywane są zarówno czynności o charakterze remontowym, jak i ulepszeniowym. Właściwe rozróżnienie tych wydatków jest kluczowe, gdyż decyduje o sposobie ich rozliczania w podatku dochodowym. Przedstawiamy jasne wytyczne oraz przykłady, które pomogą uniknąć kosztownych błędów i nieporozumień z urzędem skarbowym.
Prace ulepszeniowe a remontowe – gdzie przebiega granica?
Definicje praktyczne
- Prace ulepszeniowe to działania, które prowadzą do zwiększenia wartości użytkowej środka trwałego – podnoszą jego standard, wydłużają okres użytkowania, obniżają koszty eksploatacji lub nadają nowe funkcje. Efektem jest wzrost wartości początkowej środka trwałego.
- Prace remontowe to natomiast czynności przywracające pierwotny stan techniczny lub użytkowy środka trwałego, nie powodujące jednak jego unowocześnienia ani istotnej poprawy parametrów użytkowych. Remont nie zwiększa wartości początkowej środka trwałego, a wydatki na remont stanowią koszt uzyskania przychodu w dacie poniesienia.
Kiedy prace się przenikają?
W toku realizacji większych inwestycji bardzo często wykonywane są czynności, które – gdyby były przeprowadzone samodzielnie – mogłyby zostać zakwalifikowane jako remont. Jednak jeśli są one częścią większego procesu ulepszeniowego i funkcjonalnie z nim powiązane, tracą samodzielny charakter remontowy i należy je traktować jako składnik prac ulepszeniowych.
Przykład 1
Spółka „NOVA-BUD” modernizuje halę produkcyjną w Krakowie. Zakres prac obejmuje wymianę posadzek, instalację energooszczędnych oświetleń, przebudowę części biurowej oraz końcowe malowanie ścian. Samo malowanie ścian, gdyby było przeprowadzone odrębnie, stanowiłoby remont. Jednak w tej sytuacji jest elementem procesu ulepszenia hali, więc całość kosztów powinna zostać zaliczona do wydatków na ulepszenie środka trwałego.
Przykład 2
Firma „Trans-Mix” prowadzi rozbudowę kotłowni w Rzeszowie. W ramach inwestycji montowany jest nowy układ czyszczenia kotła, a także odtwarzana jest część ciśnieniowa kotła. Prace te są wzajemnie powiązane, prowadzą do zwiększenia efektywności i zmniejszenia awaryjności urządzenia – należy je traktować jako prace ulepszeniowe, zwiększające wartość początkową kotła.
Czy możliwe jest jednoczesne prowadzenie remontu i ulepszenia?
Tak, w określonych sytuacjach możliwe jest jednoczesne prowadzenie prac o charakterze ulepszeniowym i remontowym na tym samym obiekcie, pod warunkiem, że obie grupy prac są od siebie funkcjonalnie odrębne. Oznacza to, że technicznie i gospodarczo można byłoby wykonać je niezależnie od siebie, a ich cele są inne.
Co mówią interpretacje podatkowe?
Organy podatkowe (np. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej) potwierdzają, że kluczowe dla podatkowej kwalifikacji wydatku jest jego cel i charakter, a nie przynależność do ogólnego projektu inwestycyjnego. Ustawa o CIT odnosi się do „wydatku”, a nie do procesu inwestycyjnego jako całości.
Przykład 3
Spółka „Eco-Build” remontuje dach budynku biurowego w Lublinie (wymiana pokrycia, nowe obróbki blacharskie) i jednocześnie modernizuje elewację budynku kotłowni (docieplenie, nałożenie tynku silikonowego, malowanie). Prace dachowe mają charakter remontowy, natomiast prace przy elewacji – ulepszeniowy, ponieważ poprawiają parametry techniczne budynku i obniżają koszty eksploatacji. W tym przypadku firma może odrębnie rozliczyć wydatki na remont i ulepszenie.
Przykład 4
Przedsiębiorstwo „Alfa-Term” prowadzi gruntowną przebudowę magazynu w Poznaniu, której głównym celem jest modernizacja obiektu (instalacja nowego systemu grzewczego, wymiana drzwi na automatyczne, dostosowanie pomieszczeń do nowych funkcji). Jednocześnie, w ramach tych prac, odtwarzane są uszkodzone fragmenty ścian i naprawiane posadzki, co ma na celu wyłącznie przywrócenie pierwotnego stanu technicznego tych elementów. Jeśli prace odtworzeniowe są od siebie odrębne funkcjonalnie, firma może je zaliczyć do kosztów remontu, natomiast pozostałe wydatki – do ulepszenia środka trwałego.
Kluczowe zasady rozliczania wydatków
- Remont: wydatki stanowią koszt uzyskania przychodu w dacie poniesienia (art. 15 ust. 1 ustawy o CIT).
- Ulepszenie: zwiększa wartość początkową środka trwałego (art. 16g ust. 13 ustawy o CIT), a wydatek rozliczany jest poprzez odpisy amortyzacyjne.
- O kwalifikacji decyduje główny cel prac – jeśli ich celem jest odtworzenie wartości użytkowej środka trwałego, to są to wydatki remontowe. Jeżeli prace mają na celu modernizację, ulepszenie lub podwyższenie standardu technicznego – należy je traktować jako ulepszenie.
- Możliwe jest jednoczesne prowadzenie prac o odrębnym charakterze – jeżeli jest to uzasadnione technologicznie i gospodarczo oraz możliwe do wyodrębnienia.
Podsumowanie
Prawidłowe rozróżnienie wydatków na remont i ulepszenie ma zasadnicze znaczenie dla rozliczeń podatkowych. Prace realizowane w ramach jednej inwestycji mogą mieć zarówno charakter remontowy, jak i ulepszeniowy – ważne, by każdą grupę wydatków analizować indywidualnie pod kątem celu i skutku prac. W razie wątpliwości warto uzyskać interpretację podatkową lub skonsultować się z doradcą podatkowym, gdyż rozbieżności interpretacyjne nadal się zdarzają.
Podstawa prawna
- art. 16g ust. 13, art. 15 ust. 1 – ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 1992 nr 21 poz. 86 ze zm.)
Tematy porad zawartych w poradniku
- rozliczenie remontu i ulepszenia środków trwałych
- kwalifikacja wydatków remontowych i inwestycyjnych CIT 2025
- remont czy ulepszenie a amortyzacja 2025
- jednoczesne prace modernizacyjne i remontowe podatki