Stosunek pracy z powołania to forma zatrudnienia, która dotyczy głównie osób pełniących funkcje kierownicze, takie jak dyrektorzy czy członkowie zarządu. Choć może wydawać się prestiżowy, w rzeczywistości jest to najmniej stabilna forma zatrudnienia w polskim prawie pracy. W tym poradniku wyjaśniamy, kiedy i jak dochodzi do powołania, jakie są jego skutki prawne oraz jak prawidłowo rozliczyć podatek dochodowy od wynagrodzenia z tytułu powołania.
📌 Co oznacza stosunek pracy z powołania?
Zatrudnienie na podstawie powołania nie wymaga podpisania umowy o pracę – wystarczy jednostronna decyzja pracodawcy (np. rady nadzorczej lub innego organu), która musi być sporządzona na piśmie.
👉 Kiedy powstaje stosunek pracy?
Zgodnie z art. 68 § 1 Kodeksu pracy, stosunek pracy nawiązuje się:
- w terminie określonym w akcie powołania, albo
- jeśli brak terminu – w dniu doręczenia powołania,
chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej (np. dla urzędów centralnych czy spółek Skarbu Państwa).
🧩 Przykład praktyczny
Pani Sylwia Nowacka została powołana przez radę nadzorczą spółki „TechNova S.A.” na stanowisko dyrektora finansowego. Akt powołania został doręczony jej 10 marca 2025 r., bez wskazania konkretnego terminu rozpoczęcia pracy. W takim przypadku stosunek pracy rozpoczął się automatycznie 10 marca 2025 r., ponieważ nie wskazano innej daty.
💼 Dla kogo stosunek pracy z powołania?
Ta forma zatrudnienia jest stosowana przede wszystkim wobec:
- członków zarządu spółek kapitałowych,
- dyrektorów szkół publicznych,
- kierowników urzędów państwowych i samorządowych,
- innych stanowisk wymienionych w przepisach szczególnych.
⚠️ Pamiętaj! Powołanie można cofnąć w każdej chwili, bez potrzeby wypowiadania umowy. To oznacza, że taka forma zatrudnienia jest z natury nietrwała i może zostać zakończona bardzo szybko.
💸 Jak rozliczyć podatek dochodowy od wynagrodzenia z powołania?
Płatnik (czyli np. spółka, która powołuje członka zarządu) ma obowiązek potrącić zaliczkę na podatek dochodowy w wysokości:
- 12% – standardowo,
- 32% – jeśli podatnik złoży stosowny wniosek (np. wie, że przekroczy próg podatkowy).
Koszty uzyskania przychodu są zawsze stałe – niezależnie od miejsca zamieszkania czy pełnienia funkcji:
✔ 250 zł miesięcznie
✔ nie więcej niż 3000 zł w skali roku
🧩 Przykład praktyczny
Pan Marek Bielski, powołany na członka zarządu firmy „GreenPol Sp. z o.o.”, mieszka w Krakowie, a siedziba spółki znajduje się w Gdyni. Mimo odległości, przysługują mu koszty uzyskania przychodu w wysokości 250 zł miesięcznie, tak samo jak osobie pracującej w tym samym mieście co firma.
⚖️ Wyroki sądowe
Choć powołanie nie wymaga podpisania umowy, orzecznictwo sądów pracy wskazuje, że niektóre elementy stosunku pracy – jak obowiązek świadczenia pracy czy podporządkowanie organizacyjne – nadal obowiązują. Przykładowo, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 grudnia 2020 r. (I PK 41/20) uznał, że cofnięcie powołania nie zwalnia pracodawcy z obowiązku wypłaty wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, jeśli tak przewiduje regulamin.
✅ Podsumowanie
- Stosunek pracy z powołania powstaje bez umowy, wyłącznie na podstawie aktu powołania.
- Dotyczy głównie stanowisk kierowniczych i ma nietrwały charakter – może zostać cofnięty w każdej chwili.
- Zaliczka na PIT wynosi 12% lub 32% (na wniosek podatnika), a koszty uzyskania przychodu są stałe – 250 zł miesięcznie, nie więcej niż 3000 zł rocznie.
- Akt powołania musi być sporządzony na piśmie, a brak daty oznacza rozpoczęcie pracy w dniu doręczenia.
📚 Podstawa prawna
📜 art. 68 § 1 – Kodeks pracy
📜 art. 22 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 41 ust. 1 – ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
📜 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 grudnia 2022 r. w sprawie obliczania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych
🔖 Tematy porad zawartych w poradniku
- powołanie do zarządu opodatkowanie 2025
- członek zarządu a PIT
- koszty uzyskania przychodu powołanie
- stosunek pracy z powołania
- jak rozliczyć wynagrodzenie z powołania