Pracodawca, który otrzymuje od syndyka zawiadomienie o ogłoszeniu upadłości pracownika i wezwanie do przekazywania części jego wynagrodzenia, musi działać zgodnie z przepisami prawa pracy oraz prawa upadłościowego. Pojawia się przy tym kilka praktycznych wątpliwości: jak liczyć kwotę wolną od potrąceń, kogo można uwzględnić jako osoby na utrzymaniu pracownika oraz czy świadczenia z ZFŚS podlegają przekazaniu syndykowi.
Kogo można uwzględnić jako osoby na utrzymaniu pracownika?
Zgodnie z praktyką orzeczniczą i interpretacjami przepisów, partnerka życiowa oraz pasierbica mogą być traktowane jako osoby pozostające na utrzymaniu pracownika w upadłości, o ile faktycznie nie posiadają własnych źródeł utrzymania i pozostają na jego bieżącym wsparciu finansowym.
✔ W takim przypadku kwota wolna od potrąceń powinna zostać odpowiednio zwiększona, podobnie jak w sytuacji, gdy na utrzymaniu pozostają dzieci biologiczne czy małżonek.
Jak liczyć kwotę wolną przy kilku wypłatach w miesiącu?
Pracownik może otrzymywać wynagrodzenie w częściach, np. zaliczkę, a później premię lub inną dodatkową wypłatę. Z punktu widzenia prawa pracy jest to jednak jedno wynagrodzenie za dany miesiąc.
➡ Oznacza to, że kwotę wolną od potrąceń należy ustalić łącznie dla całego wynagrodzenia netto należnego za dany miesiąc, niezależnie od liczby wypłat technicznych.
Pracodawca powinien więc:
- Zsumować wszystkie wypłaty należne pracownikowi w danym miesiącu (pensja zasadnicza, premie, dodatki itp.).
- Od ustalonej kwoty netto obliczyć wysokość potrącenia zgodnie z wytycznymi syndyka.
- Całość potrąconej sumy przekazać na rachunek masy upadłości wskazany przez syndyka.
Świadczenia z ZFŚS a masa upadłości
Świadczenia finansowane z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS), takie jak zapomogi czy dofinansowanie wypoczynku, również są świadczeniami pieniężnymi otrzymywanymi od pracodawcy.
⚠️ W praktyce świadczenia z ZFŚS również podlegają przekazaniu syndykowi, jeżeli syndyk wyraźnie zażąda ich włączenia do masy upadłości. Wyjątkiem mogą być świadczenia o charakterze niepieniężnym (np. wczasy zorganizowane przez pracodawcę), które nie są wypłacane pracownikowi w gotówce.
Przykład praktyczny
Pan Marek pracuje w firmie budowlanej w Krakowie. W dniu 1 sierpnia 2025 r. syndyk poinformował pracodawcę o ogłoszeniu jego upadłości i zażądał potrąceń z wynagrodzenia.
- Wynagrodzenie zasadnicze: 4 000 zł brutto (wypłata 9. dnia miesiąca).
- Premia regulaminowa: 1 200 zł brutto (wypłata 20. dnia miesiąca).
- Świadczenie socjalne z ZFŚS: 800 zł (jednorazowe dofinansowanie wypoczynku).
Po odliczeniu składek i podatku łączna kwota netto za sierpień wynosi 3 950 zł.
➡ Kwotę wolną oblicza się od całości świadczeń netto (3 950 zł), a nie osobno od każdej wypłaty.
➡ Partnerka i pasierbica pozostające na utrzymaniu Pana Marka zwiększają kwotę wolną od potrąceń.
➡ Po ustaleniu kwoty potrącenia cała suma trafia na rachunek masy upadłości wskazany przez syndyka, w tym także wypłata z ZFŚS.
Podstawa prawna
- art. 63 ust. 1 pkt 2 – ustawa z dnia 28.02.2003 r. – Prawo upadłościowe
- art. 87 § 1 – ustawa z dnia 26.06.1974 r. – Kodeks pracy
- ustawa z dnia 4.10.2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych
Tematy porad zawartych w poradniku
- potrącenia z wynagrodzenia pracownika w upadłości
- jak liczyć kwotę wolną od potrąceń przy kilku wypłatach
- świadczenia z ZFŚS a masa upadłości