Opłata komornicza to temat, z którym styka się wielu przedsiębiorców, ale także osoby fizyczne, gdy pojawia się konieczność egzekwowania należności lub gdy samemu zostaniemy pozwani o zapłatę. Ostatnie zmiany w przepisach uporządkowały zasady pobierania tych opłat, wprowadzając większą przejrzystość i podkreślając ich publicznoprawny charakter. W tym poradniku dowiesz się, jak obecnie ustalana jest opłata komornicza, jakie są jej stawki oraz na co warto zwrócić uwagę, by uniknąć niepotrzebnych kosztów.
Czym jest opłata komornicza i dlaczego to ważne?
Opłata komornicza to niepodatkowa należność budżetowa pobierana za działania komornika, związane z przeprowadzeniem egzekucji lub innych czynności przewidzianych przepisami. Stanowi ona zarówno źródło wynagrodzenia dla komornika, jak i – w większości – dochód budżetu państwa. Przedsiębiorca czy osoba prywatna musi liczyć się z koniecznością jej zapłaty, jeśli dochodzi do postępowania egzekucyjnego. Wysokość opłaty i jej rodzaj zależą od tego, jakiego typu egzekucja jest prowadzona oraz czy dłużnik dobrowolnie spłaci należność.
Podstawowe rodzaje opłat komorniczych
Zgodnie z ustawą o kosztach komorniczych, wyróżniamy dwa główne typy opłat:
- Opłaty egzekucyjne – pobierane za przeprowadzenie egzekucji świadczeń pieniężnych lub niepieniężnych.
- Opłaty za inne czynności komornika – np. zabezpieczenie roszczenia lub wprowadzenie w posiadanie nieruchomości.
Podstawowy podział opłat dotyczy ich charakteru:
- Opłaty stosunkowe – zależą od wartości wyegzekwowanego świadczenia (najczęściej spotykane przy egzekucji pieniędzy),
- Opłaty stałe – mają ustaloną z góry wysokość, niezależnie od wartości roszczenia (np. przy wydaniu rzeczy ruchomej czy zabezpieczeniu roszczenia).
Jak ustalana jest wysokość opłaty komorniczej?
1. Opłata stosunkowa za egzekucję świadczeń pieniężnych
- Komornik pobiera 10% wartości wyegzekwowanego świadczenia (art. 27 ustawy o kosztach komorniczych, dalej: u.k.k.).
- Jeżeli dłużnik wpłaci całość lub część zadłużenia do rąk komornika lub na jego rachunek w ciągu miesiąca od doręczenia zawiadomienia o wszczęciu egzekucji – opłata wynosi tylko 3% tej kwoty.
Przykład 1:
Firma X z Poznania odzyskuje 50 000 zł od kontrahenta. Komornik wyegzekwował całą kwotę z rachunku bankowego dłużnika po dwóch miesiącach od wszczęcia egzekucji. W tej sytuacji opłata stosunkowa wyniesie 10%, czyli 5 000 zł. Tę kwotę dolicza się do wyegzekwowanego świadczenia, a dłużnik musi zapłacić łącznie 55 000 zł (jeśli uwzględnić również odsetki i inne koszty).
Przykład 2:
Osoba fizyczna z Gdańska otrzymała od komornika zawiadomienie o wszczęciu egzekucji na kwotę 10 000 zł. W ciągu 14 dni od doręczenia zawiadomienia wpłaciła pełną kwotę na rachunek komornika. W tym przypadku opłata wyniesie 3%, czyli 300 zł. Dłużnik zapłaci więc łącznie 10 300 zł.
2. Opłaty stałe za egzekucję świadczeń niepieniężnych
- Egzekucja wydania rzeczy ruchomej: 400 zł (art. 33 u.k.k.).
- Wprowadzenie w posiadanie nieruchomości służącej do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych dłużnika:1500 zł (art. 34 ust. 1 u.k.k.).
- Wprowadzenie w posiadanie innej nieruchomości: 2000 zł (art. 34 ust. 2 u.k.k.).
Jeżeli nieruchomość wykorzystywana jest wyłącznie do prowadzenia działalności gospodarczej, za każdą kolejną izbę powyżej jednej dolicza się po 1000 zł, maksymalnie do 30 000 zł.
Kto ponosi opłatę komorniczą?
Standardowo, opłatę komorniczą ponosi dłużnik. Jednak w pewnych przypadkach opłatę tę może zostać obciążony wierzyciel, np. gdy egzekucja została wszczęta niecelowo (art. 30 u.k.k.) lub została umorzona na jego wniosek (art. 29 u.k.k.).
Przykład 3:
Biuro rachunkowe „Gamma” złożyło do komornika wniosek o egzekucję przeciwko dłużnikowi, który w rzeczywistości już nie żył. Sąd uznał to za oczywiście niecelowe wszczęcie egzekucji – opłatą komorniczą został obciążony wierzyciel.
Minimalna i maksymalna wysokość opłaty
- Minimalna opłata stosunkowa: 150 zł (art. 25 u.k.k.), nie dotyczy opłat ściąganych na bieżąco.
- Maksymalna opłata stosunkowa: 50 000 zł (art. 25 u.k.k.).
Kiedy komornik wydaje postanowienie o opłacie?
- Komornik jest zobowiązany wydać postanowienie o ustaleniu wysokości opłat w przypadku umorzenia postępowania lub zakończenia go w inny sposób.
- Na wniosek strony możliwe jest także wydanie postanowienia w toku postępowania, co pozwala na kontrolę sądową prawidłowości naliczonych kosztów (art. 21 u.k.k.).
Czy opłatę można zaskarżyć?
Tak. Skargę na czynności komornika, w tym na wysokość opłaty, można złożyć do sądu (art. 767–767^4 k.p.c.). Sąd rozpatruje, czy opłata została naliczona zgodnie z przepisami i czy nie była zawyżona.
Zasady szczególne i zwroty opłat
- Jeśli dłużnik spełni świadczenie przed doręczeniem zawiadomienia o wszczęciu egzekucji – komornik zwraca wierzycielowi część uiszczonej opłaty powyżej 200 zł (art. 39 u.k.k.).
- Jeśli świadczenie zostanie spełnione najpóźniej 3 dni przed planowanym wykonaniem tytułu – zwrot wynosi 50% opłaty.
Opłaty za zabezpieczenie roszczenia
- Opłata stała za wykonanie zabezpieczenia roszczenia pieniężnego: 300 zł (art. 31 u.k.k.).
- W przypadku faktycznego zabezpieczenia mienia – opłata stosunkowa 10% wartości zabezpieczonego majątku, pomniejszona o 300 zł pobrane w formie opłaty stałej.
Podsumowanie – co warto zapamiętać?
- Opłata komornicza jest publicznoprawną należnością budżetową – nie jest „zarobkiem” komornika, a w większości trafia do budżetu państwa.
- Najczęstsza opłata stosunkowa wynosi 10% wyegzekwowanej kwoty, a w przypadku szybkiej spłaty przez dłużnika – tylko 3%.
- Opłatę komorniczą ponosi zwykle dłużnik, ale w przypadku oczywiście niecelowej egzekucji lub umorzenia postępowania na wniosek wierzyciela, kosztami może być obciążony wierzyciel.
- Minimalna opłata to 150 zł, maksymalna – 50 000 zł.
- W przypadku wątpliwości co do wysokości opłaty możesz złożyć skargę do sądu.
- Przy prowadzeniu działalności gospodarczej zwróć uwagę, że opłaty przy egzekucji z nieruchomości firmowych mogą być wyższe.
Podstawa prawna
- art. 18–39 – Ustawa z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (Dz.U. z 2018 r. poz. 770, z późn. zm.)
- art. 767–767^4 – Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
- art. 1041–1045 – Kodeks postępowania cywilnego
- Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28.06.2017 r., P 63/14
- Uchwała Sądu Najwyższego z 28.01.2022 r., III CZP 21/22
Tematy porad zawartych w poradniku
- opłata komornicza 2025
- egzekucja komornicza koszty
- minimalna opłata komornicza
- egzekucja niecelowa koszty
- zabezpieczenie roszczenia komornik
Przydatne adresy urzędowe
- https://www.komornik.pl – Oficjalny portal Krajowej Rady Komorniczej
- https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/komornicy-sadowi – Informacje o komornikach sądowych na portalu Ministerstwa Sprawiedliwości
- https://orzeczenia.ms.gov.pl – Baza orzeczeń sądowych