W dobie cyfryzacji ochrony zdrowia coraz częściej pojawia się pomysł rejestrowania przebiegu wizyt lekarskich – zarówno w formie audio, jak i wideo. Celem może być m.in. wsparcie pracy lekarza, lepsza dokumentacja medyczna, badania naukowe czy rozwój narzędzi sztucznej inteligencji.
Pytanie brzmi: czy można legalnie nagrywać wizytę, jeśli zgodę wyrażą zarówno pacjent, jak i personel medyczny? Odpowiedź brzmi: tak, ale pod ściśle określonymi warunkami.
Kiedy nagrywanie wizyty jest dozwolone?
📌 Zgodnie z obowiązującymi przepisami i wytycznymi Prezesa UODO, rejestrowanie przebiegu wizyty w gabinecie lekarskim jest dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy:
- pacjent wyraził dobrowolną i świadomą zgodę,
- personel medyczny (np. lekarz, pielęgniarka) również wyraził zgodę,
- nagrywanie nie jest warunkiem udzielenia świadczenia zdrowotnego,
- uczestnicy wizyty zostali poinformowani o celu i zakresie rejestracji,
- istnieje możliwość wycofania zgody w każdym momencie.
Zasada dobrowolności zgody
Zgoda pacjenta i personelu musi być:
- Świadoma – osoba zgadzająca się musi wiedzieć, w jakim celu nagranie będzie wykorzystywane i jak długo będzie przechowywane.
- Dobrowolna – brak zgody nie może oznaczać odmowy leczenia.
- Odwoływalna – pacjent lub pracownik medyczny mogą w każdej chwili cofnąć zgodę, a od tego momentu nagranie nie może być dalej przetwarzane (o ile nie istnieje inna podstawa prawna jego przechowywania).
W jakich celach można nagrywać wizytę?
1. Cele zdrowotne – dokumentacja medyczna
Kodeks Postępowania dla Sektora Ochrony Zdrowia (zatwierdzony przez Prezesa UODO) przewiduje możliwość utrwalania obrazu lub obrazu i dźwięku w celach zdrowotnych.
📄 Przykład: Lekarz wykonuje zabieg, a nagranie trafia do dokumentacji medycznej pacjenta. W takim przypadku obowiązują zasady przechowywania dokumentacji medycznej, np. 20 lat w przypadku dokumentacji ogólnej.
2. Cele inne niż zdrowotne – wyłącznie za zgodą pacjenta
Może to być m.in. cel dydaktyczny, naukowy, szkoleniowy czy badawczo-rozwojowy (np. rozwój systemów AI analizujących wywiady lekarskie).
📄 Przykład: Mała placówka medyczna nagrywa przebieg wizyty w celu przeszkolenia nowego personelu. Pacjent podpisuje zgodę, w której wyraźnie wskazano cel nagrania oraz okres jego przechowywania.
Dobre praktyki przy nagrywaniu wizyt lekarskich
✔ Minimalizacja danych – nagrywaj tylko to, co jest potrzebne.
Przykład: jeśli filmujesz podanie zastrzyku w udo, nie musisz rejestrować twarzy pacjenta.
✔ Forma zgody – najlepiej pisemna lub elektroniczna, z wyraźnym określeniem celu i okresu przechowywania nagrania.
✔ Bezpieczeństwo przechowywania – nagrania powinny być przechowywane w systemach spełniających wymagania RODO i ustawy o prawach pacjenta.
✔ Informacja o prawach – przed nagrywaniem poinformuj pacjenta i personel o prawie dostępu do nagrania, sprostowania danych i wycofania zgody.
Przykłady praktyczne
Przykład 1 – Projekt badawczo-rozwojowy
Firma medtech realizuje projekt, w którym nagrywane są wywiady lekarskie w celu trenowania systemu AI wspomagającego diagnostykę. Pacjent i lekarz podpisują zgodę, a nagrania są przechowywane maksymalnie 12 miesięcy, po czym są anonimizowane.
Przykład 2 – Materiały szkoleniowe dla studentów
Szpital kliniczny nagrywa fragmenty konsultacji medycznych w celu edukacji studentów. Pacjent decyduje, czy wyraża zgodę na udostępnienie nagrania w grupie dydaktycznej. Brak zgody nie wpływa na leczenie.
Podsumowanie
Nagrywanie wizyt lekarskich jest legalne, jeśli spełnione są warunki:
- zgoda pacjenta i personelu jest dobrowolna, świadoma i może być wycofana w dowolnym momencie,
- cel nagrania jest jasno określony,
- dane są przetwarzane w sposób bezpieczny i zgodny z RODO,
- rejestracja nie jest warunkiem udzielenia świadczenia.
Takie podejście zapewnia równowagę między potrzebami rozwoju technologii a ochroną praw pacjentów i pracowników medycznych.
Podstawa prawna
- art. 6 ust. 1 lit. a, art. 9 ust. 2 lit. a – Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. (RODO)
- art. 23 ust. 1 i art. 29 – Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta
- § 4.12 – Kodeks Postępowania dla Sektora Ochrony Zdrowia (zatwierdzony przez Prezesa UODO)
- § 4.8 – Kodeks postępowania dotyczący ochrony danych osobowych przetwarzanych w małych placówkach medycznych (zatwierdzony przez Prezesa UODO)
Tematy porad zawartych w poradniku
- nagrywanie wizyt lekarskich RODO
- zgoda pacjenta na rejestrację wizyty
- przetwarzanie danych medycznych audio wideo
- dokumentacja medyczna a nagrania
- rejestrowanie świadczeń zdrowotnych w celach badawczych
Przydatne linki urzędowe:
https://uodo.gov.pl/
https://uodo.gov.pl/pl/426/1110
https://www.gov.pl/web/zdrowie
https://www.gov.pl/web/rpp