W ostatnich latach zauważalny jest dynamiczny rozwój informatyzacji sądownictwa, a licytacja elektroniczna nieruchomości to jeden z najważniejszych przykładów tych zmian. Nowe przepisy pozwalają na sprawniejsze, bardziej przejrzyste i dostępne dla wszystkich zainteresowanych przeprowadzanie egzekucji z nieruchomości – w całości online. Dla wierzycieli to szansa na szybsze odzyskanie należności, dla dłużników – większa transparentność procesu. Poniżej wyjaśniam, jak przebiega licytacja elektroniczna nieruchomości, kto może wziąć w niej udział oraz na co trzeba zwrócić szczególną uwagę.
Podstawowe zasady elektronicznej licytacji nieruchomości
Od 19 września 2021 r. obowiązują przepisy umożliwiające sprzedaż nieruchomości w trybie licytacji elektronicznej. Zostały one wprowadzone nowelizacją Kodeksu postępowania cywilnego i funkcjonują obok tradycyjnych licytacji komorniczych.
Kluczowe różnice to:
- Forma licytacji – całość przebiega online, przez specjalny system teleinformatyczny.
- Czynności są dokumentowane wyłącznie w systemie (nie trzeba osobnych nagrań audio-video).
- Przepisy dotyczące licytacji elektronicznej nie regulują wszystkich kwestii – nadal stosuje się więc większość przepisów o licytacji tradycyjnej (z rozdziałów 4–6 i 7 KPC), chyba że dany przypadek reguluje bezpośrednio rozdział 6a.
Przykład praktyczny:
Pani Anna z Gorzowa Wielkopolskiego jako wierzycielka złożyła do komornika wniosek o egzekucję z nieruchomości dłużnika. Po zakończonym opisie i oszacowaniu, na etapie wyboru formy sprzedaży, postanowiła wnioskować o licytację elektroniczną, chcąc skrócić czas egzekucji i uniknąć problemów związanych z tradycyjną licytacją.
Jak wszcząć licytację elektroniczną? Kto może wnioskować?
Licytacja elektroniczna nie jest organizowana automatycznie – potrzebny jest wniosek wierzyciela. Zgodnie z art. 9862 KPC, wniosek taki można złożyć już przy pierwszej licytacji, a także przy każdej kolejnej, jeśli poprzednia nie zakończyła się skuteczną sprzedażą.
Jeśli egzekucję prowadzi kilku wierzycieli, wystarczy wniosek jednego z nich. Wierzyciel może złożyć wniosek o licytację elektroniczną po uprawomocnieniu się opisu i oszacowania nieruchomości.
Co dalej?
Komornik ma tydzień od otrzymania wniosku na zawiadomienie dłużnika o planowanej licytacji online. Dłużnik może wskazać, która z zajętych nieruchomości ma być licytowana w pierwszej kolejności (zgodnie z art. 975 KPC).
Przykład:
Spółka logistyczna z Opola miała egzekucję z dwóch hal magazynowych. Jeden z wierzycieli zawnioskował o licytację elektroniczną. Komornik poinformował o tym dłużnika, a ten wskazał, że w pierwszej kolejności chce, aby licytowana była hala przy ul. Odrzańskiej, ponieważ na drugiej prowadzona jest jeszcze działalność gospodarcza.
Rejestracja i przebieg licytacji – krok po kroku
1. Utworzenie konta w systemie
Aby wziąć udział w elektronicznej licytacji nieruchomości, trzeba założyć indywidualne konto w systemie teleinformatycznym Krajowej Rady Komorniczej (KRK).
Dane niezbędne do rejestracji oraz zasady bezpieczeństwa (m.in. tworzenie i zmiana hasła) są szczegółowo opisane w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 27.10.2021 r.
2. Obwieszczenie o licytacji
Na stronie KRK publikowane jest obwieszczenie o licytacji minimum 2 tygodnie przed jej terminem. W systemie wraz z obwieszczeniem zamieszczany jest protokół opisu i oszacowania nieruchomości (bez danych osobowych stron i uczestników).
Obwieszczenie znika ze strony z upływem dnia zakończenia licytacji.
3. Wniesienie rękojmi
Chcąc przystąpić do licytacji, należy najpóźniej na 2 dni robocze przed jej rozpoczęciem wpłacić rękojmię na rachunek bankowy komornika.
Za datę skutecznego wniesienia rękojmi uznaje się dzień uznania rachunku bankowego komornika.
Rękojmia – co to jest?
To zabezpieczenie interesów uczestników przetargu (najczęściej 1/10 sumy oszacowania nieruchomości). Gwarantuje, że osoba, która wygra licytację, zapłaci cenę nabycia.
W systemie licytant podaje m.in. swoje dane osobowe (PESEL, dokument tożsamości, oświadczenie o małżeństwie, czy licytuje we własnym imieniu lub jako pełnomocnik, itp.).
📌 Pamiętaj: Brak rękojmi we wskazanym terminie oznacza brak dopuszczenia do licytacji.
4. Przebieg licytacji
- Przetarg trwa 7 dni, rozpoczynając się i kończąc w dni robocze między 9.00 a 14.00 (dokładny termin ustala komornik i podaje w ogłoszeniu).
- Licytanci składają oferty online, przez system.
- Jeśli w ciągu ostatnich 5 minut przed końcem licytacji pojawi się wyższa oferta, czas przedłuża się o kolejne 5 minut.
- Przetarg wygrywa osoba, która w chwili zakończenia przetargu zaoferowała najwyższą cenę.
Skargi i odwołania w elektronicznej licytacji nieruchomości
Uczestnicy przetargu oraz osoby niedopuszczone do licytacji mają prawo do złożenia skargi – to mechanizm kontrolny chroniący ich interesy:
- Skarga na odmowę dopuszczenia do licytacji – 3 dni od otrzymania odmowy.
- Skarga na przebieg przetargu – 3 dni od jego zakończenia.
Komornik po zamknięciu przetargu, w ciągu tygodnia przesyła sądowi protokół z licytacji, wszystkie skargi oraz dokumenty potrzebne do udzielenia przybicia.
Postanowienie o przybiciu i zakończenie licytacji
Ostatnim etapem jest przybicie, czyli formalne stwierdzenie, kto stał się nabywcą nieruchomości. Sąd lub referendarz wydaje postanowienie na posiedzeniu niejawnym, w terminie tygodnia od otrzymania dokumentów od komornika.
Wyjątkowo, sąd może wysłuchać licytanta lub innych uczestników, jeśli wymaga tego sytuacja.
Po uprawomocnieniu się postanowienia nabywca może przystąpić do dalszych czynności związanych z objęciem nieruchomości.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ) i najważniejsze pułapki
Czy każdy może licytować nieruchomość online?
Tak, jeśli spełni wymagania formalne: założy konto, wpłaci rękojmię, poda wymagane dane.
Czy trzeba stawić się gdzieś osobiście?
Nie, wszystkie czynności wykonujesz online przez system KRK.
Czy licytacje są jawne?
Tak, ale dane osobowe uczestników i stron są chronione.
Co jeśli licytant nie wpłaci ceny nabycia po wygraniu przetargu?
Rękojmia przepada na rzecz Skarbu Państwa, a licytacja może zostać powtórzona.
Podsumowanie – kluczowe wskazówki
- Wniosek o licytację elektroniczną składa wierzyciel – bez jego inicjatywy nie można rozpocząć procedury.
- Wszystkie działania wykonuje się online – od rejestracji do składania ofert.
- Nie zapomnij o terminach! – wpłata rękojmi, skargi, czy rejestracja są ściśle określone.
- Transparentność i dostępność – to główne zalety nowego systemu, który daje szansę zarówno wierzycielom, jak i dłużnikom na sprawniejsze postępowanie egzekucyjne.
- Zawsze czytaj ogłoszenie i protokół opisu – to kluczowe źródło informacji o przedmiocie licytacji.
Podstawa prawna
- art. 9861–98611, art. 952, art. 9521, art. 962 i następne, art. 972, art. 975, art. 987–997, art. 988 – Kodeks postępowania cywilnego
- art. 115 – Kodeks cywilny
- Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 października 2021 r. w sprawie sposobu przeprowadzenia sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji elektronicznej oraz sposobu uwierzytelniania użytkowników systemu teleinformatycznego obsługującego licytację elektroniczną
Tematy porad zawartych w poradniku
- licytacja elektroniczna nieruchomości krok po kroku
- sprzedaż nieruchomości przez komornika online
- egzekucja z nieruchomości 2025
- rękojmia w licytacji elektronicznej
Przydatne adresy urzędowe
- https://licytacje.komornik.pl – Platforma licytacji elektronicznych Krajowej Rady Komorniczej
- https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc – Ministerstwo Sprawiedliwości
- https://isap.sejm.gov.pl – Internetowy System Aktów Prawnych