Czy wierzyciel może prowadzić postępowanie egzekucyjne przeciwko spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, która znajduje się w likwidacji lub w upadłości? Odpowiedź zależy od trybu zakończenia działalności spółki. W tym poradniku wyjaśniamy, jakie są różnice pomiędzy likwidacją a upadłością spółki z o.o., jak wpływają one na sytuację wierzycieli oraz kiedy egzekucja jest dopuszczalna.
Likwidacja spółki z o.o. a egzekucja komornicza
Likwidacja spółki z o.o. oznacza zakończenie jej działalności na podstawie decyzji wspólników lub innych przesłanek przewidzianych w umowie spółki czy przepisach prawa. Zasady likwidacji reguluje „art. 270 i nast. – Kodeks spółek handlowych”.
W trakcie likwidacji wierzyciele nadal mogą prowadzić egzekucję z majątku spółki. Postępowanie egzekucyjne nie jest wykluczone, o ile spółka posiada majątek, z którego można prowadzić zaspokojenie roszczeń.
Zgodnie z „art. 276 § 1 – Kodeks spółek handlowych”, z chwilą otwarcia likwidacji członkowie zarządu stają się likwidatorami, chyba że umowa spółki lub uchwała wspólników stanowi inaczej. Likwidatorzy reprezentują spółkę również w postępowaniach sądowych i egzekucyjnych.
📌 Przykład
W czerwcu 2024 r. spółka „GreenTech Solutions” z Poznania podjęła uchwałę o rozwiązaniu i rozpoczęciu likwidacji. W lipcu jeden z wierzycieli wystąpił do komornika o egzekucję niezapłaconej faktury na 65 000 zł. Ponieważ spółka posiadała flotę samochodów dostawczych, komornik mógł zająć je w ramach postępowania egzekucyjnego.
Upadłość spółki z o.o. a zakaz prowadzenia egzekucji
Upadłość spółki to odmienny tryb zakończenia działalności. Ogłasza ją sąd w sytuacji, gdy spółka staje się niewypłacalna. Podstawą prawną jest „ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe”.
W przypadku upadłości egzekucja indywidualna wierzycieli nie jest dopuszczalna. Cały majątek spółki wchodzi do masy upadłości i jest dzielony pomiędzy wierzycieli w ramach jednego, zbiorczego postępowania upadłościowego.
„Art. 146 ust. 1 – Prawo upadłościowe” stanowi, że wszczęte przed ogłoszeniem upadłości postępowania egzekucyjne zawiesza się z mocy prawa, a po uprawomocnieniu się postanowienia – ulegają one umorzeniu. Z kolei „art. 146 ust. 3 – Prawo upadłościowe” wyraźnie wskazuje, że po ogłoszeniu upadłości nie wolno wszczynać nowych postępowań egzekucyjnych wobec majątku spółki.
📌 Przykład
Spółka „Baltic Cargo” z Gdyni została postawiona w stan upadłości w sierpniu 2023 r. W listopadzie tego samego roku jej kontrahent próbował skierować wniosek o egzekucję długu w wysokości 120 000 zł. Komornik odmówił, ponieważ wierzyciel może zgłosić swoją wierzytelność wyłącznie syndykowi prowadzącemu postępowanie upadłościowe.
Egzekucja singularna a egzekucja uniwersalna
Różnica między likwidacją a upadłością wynika z charakteru postępowań:
- Egzekucja singularna (indywidualna) – prowadzi ją jeden wierzyciel przeciwko dłużnikowi w celu zaspokojenia tylko jego wierzytelności, np. poprzez zajęcie rachunku bankowego czy pojazdu spółki.
- Egzekucja uniwersalna (upadłościowa) – obejmuje cały majątek dłużnika i ma na celu proporcjonalne zaspokojenie wszystkich wierzycieli.
Dlatego w postępowaniu upadłościowym wykluczona jest możliwość prowadzenia egzekucji indywidualnej.
Podsumowanie
✔ Wobec spółki z o.o. w likwidacji można prowadzić postępowanie egzekucyjne.
✖ Wobec spółki z o.o. w upadłości egzekucja jest niedopuszczalna – wierzyciele muszą zgłaszać swoje roszczenia w ramach postępowania upadłościowego.
Podstawa prawna
- art. 270 i nast. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 18 z późn. zm.)
- art. 276 § 1 – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 18 z późn. zm.)
- art. 146 ust. 1 – Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2024 r. poz. 595 z późn. zm.)
- art. 146 ust. 3 – Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2024 r. poz. 595 z późn. zm.)
Tematy porad zawartych w poradniku
- egzekucja wobec spółki z o.o. w likwidacji
- egzekucja wobec spółki z o.o. w upadłości
- różnice między likwidacją a upadłością spółki
- prawa wierzyciela wobec spółki w likwidacji i upadłości