Jeśli gmina nie posiada obecnie żadnego dłużnika alimentacyjnego, którego dane należałoby wprowadzić do Krajowego Rejestru Zadłużonych (KRZ), to brak aktywnego profilu w tym rejestrze nie stanowi naruszenia prawa ani błędu w działaniu organu.
Jednakże z praktycznego punktu widzenia posiadanie założonego profilu oraz upoważnień może okazać się konieczne – zwłaszcza w sytuacjach nagłych, takich jak obowiązek szybkiego dokonania wpisu lub zgłoszenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym dłużnika.
Obowiązki gminy wobec dłużników alimentacyjnych
Zadania związane z obsługą świadczeń alimentacyjnych gminy realizują na podstawie ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (u.p.o.u.a.). Organ właściwy wierzyciela (najczęściej gmina) ma obowiązek podejmowania działań wobec dłużników alimentacyjnych w celu zwiększenia skuteczności egzekucji.
Zgodnie z art. 8a ust. 1 pkt 1–2 u.p.o.u.a. organ:
- Przekazuje do biura informacji gospodarczej (BIG) informację o zobowiązaniu dłużnika alimentacyjnego, jeśli zaległość wynosi co najmniej 6 miesięcy.
- Zamieszcza w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (KRZ) dane dłużnika, gdy zaległość przekracza 3 miesiące, a komornik nie prowadzi egzekucji.
Ustawodawca nie wskazuje terminu na dokonanie wpisu – używa sformułowań „przekazuje” i „zamieszcza”, co oznacza obowiązek niezwłocznego działania w chwili spełnienia przesłanek.
Dlaczego profil w KRZ i BIG może być potrzebny nawet „na zapas”?
Choć brak dłużników oznacza brak obowiązku aktywnego korzystania z KRZ, gmina powinna być przygotowana do szybkiej realizacji zadań ustawowych. Oznacza to konieczność posiadania:
- upoważnień dla pracowników,
- profilu w KRZ i co najmniej jednym biurze informacji gospodarczej.
Dzięki temu organ uniknie opóźnień w sytuacji, gdy konieczne będzie niezwłoczne dokonanie wpisu. Warto pamiętać, że w Polsce funkcjonują obecnie cztery BIG-i:
- ERIF Biuro Informacji Gospodarczej,
- BIG InfoMonitor,
- Krajowy Rejestr Długów BIG,
- Krajowe Biuro Informacji Gospodarczej (KBIG).
Wpis do KRZ w postępowaniu upadłościowym
Szczególnie istotne jest posiadanie profilu w KRZ w przypadku, gdy dłużnik alimentacyjny ogłosi upadłość konsumencką. Wówczas:
- egzekucja komornicza ulega zawieszeniu,
- gmina jako wierzyciel musi zgłosić swoją wierzytelność syndykowi w ciągu 30 dni od obwieszczenia o upadłości w KRZ,
- zgłoszenie może być dokonane wyłącznie drogą elektroniczną przez system KRZ.
Brak aktywnego profilu mógłby więc uniemożliwić terminowe zgłoszenie wierzytelności, co skutkowałoby utratą możliwości dochodzenia należności.
Przykład praktyczny
Gmina w województwie podlaskim przez kilka lat nie miała żadnych dłużników alimentacyjnych. W 2025 r. komornik umorzył egzekucję wobec mieszkańca, który nie płacił alimentów od 4 miesięcy. Organ gminy był zobowiązany do wpisania tej osoby do KRZ. Okazało się jednak, że gmina nie posiadała wcześniej założonego profilu – procedura jego zakładania i uzyskiwania upoważnień zajęła kilka tygodni. W tym czasie dłużnik zdążył ogłosić upadłość, a gmina nie mogła terminowo zgłosić wierzytelności w systemie. Skutkiem było częściowe umorzenie należności.
Ten przykład pokazuje, że warto posiadać aktywny profil w KRZ „w gotowości”, nawet jeśli aktualnie nie ma dłużników.
Podstawa prawna
- art. 8a ust. 1 pkt 1–2 – ustawa z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów,
- art. 28 ust. 1 pkt 1–2 – ustawa z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów,
- art. 8 – ustawa z 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych,
- art. 2 pkt 8a – ustawa z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Tematy powiązane (frazy SEO)
- czy gmina musi mieć profil w KRZ,
- obowiązki gminy wobec dłużników alimentacyjnych,
- zgłoszenie wierzytelności w KRZ w upadłości konsumenckiej,
- BIG a Krajowy Rejestr Zadłużonych – różnice.