Przedsiębiorcy bardzo często decydują się na ulepszanie posiadanych środków trwałych – od remontów biur, przez modernizacje maszyn, aż po rozbudowę budynków produkcyjnych. Prawidłowe rozliczenie kosztów takich ulepszeń jest istotne nie tylko z punktu widzenia rachunkowości, ale przede wszystkim podatków. W tym poradniku wyjaśnię, kiedy można powiększyć wartość początkową środka trwałego o nakłady na ulepszenie i jak wygląda dalsza amortyzacja podatkowa po takim powiększeniu. Dowiesz się także, jakie zasady obowiązują przy ulepszeniu środka trwałego, który był już całkowicie zamortyzowany.
Czym jest ulepszenie środka trwałego i kiedy zwiększa się wartość początkową?
Ulepszenie środka trwałego oznacza inwestycję, która zwiększa jego wartość użytkową – przykładowo przez modernizację maszyny, która staje się bardziej wydajna, albo przez rozbudowę budynku, co pozwala na zwiększenie produkcji. Nakłady poniesione na ulepszenie, zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych (u.p.d.o.p.), zwiększają wartość początkową środka trwałego, jeśli łączna suma wydatków w danym roku przekracza 10 000 zł.
Pamiętaj: Jeśli suma wydatków nie przekracza tego progu, możesz je ująć bezpośrednio w kosztach uzyskania przychodów, bez konieczności powiększania wartości początkowej środka trwałego.
Jak prawidłowo amortyzować ulepszony środek trwały?
1. Kiedy zacząć amortyzację zwiększonej wartości?
Zgodnie z interpretacjami organów podatkowych i art. 16h ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., odpisy amortyzacyjne od zwiększonej wartości początkowej środka trwałego należy naliczać od miesiąca następującego po miesiącu, w którym wprowadzono ulepszenie do ewidencji. Przykładowo: jeśli ulepszenie zakończysz w czerwcu i zaktualizujesz ewidencję środków trwałych w tym samym miesiącu, to nową, wyższą podstawę amortyzacji stosujesz od lipca.
- Nie musisz zmieniać wybranej metody amortyzacji ani stawki podatkowej – amortyzacja odbywa się na dotychczasowych zasadach.
- Po powiększeniu wartości początkowej, kolejne odpisy amortyzacyjne obliczasz od nowej wartości (czyli starej wartości początkowej powiększonej o nakłady na ulepszenie).
2. Przykład nr 1 – Modernizacja maszyny produkcyjnej
Przedsiębiorca Jan prowadzi firmę w Olsztynie. W styczniu 2025 r. dokonał modernizacji maszyny, której wartość początkowa wynosiła 80 000 zł, a do tej pory zamortyzował już 40 000 zł. Koszt ulepszenia wyniósł 25 000 zł.
- Po zakończeniu prac i wprowadzeniu zwiększenia do ewidencji środków trwałych w lutym 2025 r., od marca przedsiębiorca nalicza odpisy amortyzacyjne od wartości 105 000 zł (80 000 zł + 25 000 zł).
- Stosowana dotychczas stawka amortyzacyjna (np. 10%) nie ulega zmianie.
- Przedsiębiorca nie musi rozpoczynać nowej amortyzacji – po prostu zwiększa wartość początkową i kontynuuje odpisy od wyższej kwoty.
3. Przykład nr 2 – Ulepszenie całkowicie zamortyzowanego środka trwałego
Firma ALFA z Kalisza posiada samochód dostawczy, który był już całkowicie zamortyzowany (wartość początkowa 60 000 zł). W 2025 roku przeprowadziła kosztowną modernizację – wymieniła silnik oraz zainstalowała system GPS, co kosztowało 15 000 zł.
- Po zakończeniu ulepszenia, samochód wprowadzono ponownie do ewidencji środków trwałych z wartością zwiększoną o koszt ulepszeń.
- Amortyzacji podlega jedynie wartość ulepszenia – czyli 15 000 zł, bo pierwotna wartość była już całkowicie zamortyzowana.
- Amortyzację można rozpocząć od miesiąca następującego po wprowadzeniu nowej wartości do ewidencji.
Kluczowe zasady amortyzacji po ulepszeniu środka trwałego
- Nakłady na ulepszenie zwiększają wartość początkową środka trwałego tylko wtedy, gdy są odpowiednio udokumentowane i przekraczają 10 000 zł w danym roku podatkowym.
- Odpisy amortyzacyjne od zwiększonej wartości początkowej nalicza się od miesiąca po ujęciu zwiększenia w ewidencji.
- Nie zmienia się metoda ani stawka amortyzacji – chyba że podatnik zdecyduje się na inną metodę (co wymaga spełnienia dodatkowych warunków).
- W przypadku środka trwałego już całkowicie zamortyzowanego, amortyzacji podlega wyłącznie nowa wartość, odpowiadająca kosztom ulepszenia.
- Ulepszenia nie są tym samym co bieżące naprawy czy konserwacje – te ostatnie nie zwiększają wartości początkowej i mogą być rozliczone w kosztach od razu.
Podsumowanie
Prawidłowe rozliczenie amortyzacji po ulepszeniu środka trwałego to jeden z kluczowych elementów poprawnego rozliczenia podatkowego w firmie. Zwiększenie wartości początkowej o koszt ulepszeń daje prawo do podwyższenia podstawy amortyzacji, ale tylko pod warunkiem poprawnego udokumentowania wydatków i prawidłowego wprowadzenia zmian do ewidencji środków trwałych. Zwróć uwagę, że nawet w przypadku całkowicie zamortyzowanego środka trwałego, nakłady na ulepszenie pozwalają na „odnowienie” amortyzacji, choć tylko w odniesieniu do wartości nowych inwestycji.
Podstawa prawna
- art. 16g ust. 13, art. 16h ust. 1 pkt 1 – ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 1992 Nr 21 poz. 86 z późn. zm.)
Tematy porad zawartych w poradniku
- amortyzacja ulepszonego środka trwałego
- rozliczanie modernizacji środków trwałych 2025
- amortyzacja po ulepszeniu całkowicie zamortyzowanego środka trwałego