Doręczanie pism w postępowaniach upadłościowych i restrukturyzacyjnych odgrywa fundamentalną rolę. Wraz z uruchomieniem Krajowego Rejestru Zadłużonych (KRZ) ustawodawca wprowadził elektroniczny system doręczeń, który stopniowo zastępuje tradycyjne przesyłki pocztowe. W tej części poradnika omówimy, jak przebiega doręczanie pism w KRZ, na czym polega pierwsze doręczenie oraz jakie są skutki nieodebrania korespondencji.
Podstawa prawna doręczeń w KRZ
Zasady doręczania pism w postępowaniach insolwencyjnych reguluje:
- art. 220 – Prawo upadłościowe,
- art. 198 – Prawo restrukturyzacyjne.
Jednocześnie, w zakresie nieuregulowanym w powyższych ustawach, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.
Jak działa doręczanie przez KRZ?
Pisma w postępowaniach upadłościowych i restrukturyzacyjnych są doręczane za pośrednictwem systemu teleinformatycznego KRZ. Jednak z uwagi na fakt, że większość uczestników postępowania nie posiada konta w KRZ, ustawodawca przewidział wyjątek:
👉 pierwsze doręczenie w sprawie odbywa się na zasadach ogólnych postępowania cywilnego, czyli przez operatora pocztowego.
Wyjątki od reguły – doradcy restrukturyzacyjni
Zasada doręczenia tradycyjnego nie dotyczy doradców restrukturyzacyjnych, którzy pełnią w postępowaniu funkcję organów pozasądowych, np. syndyka.
📌 Przykład:
Sąd ogłasza upadłość spółki „Almax” z Poznania. Pierwsze doręczenie w tej sprawie, tj. postanowienie o ogłoszeniu upadłości, kierowane do syndyka zostaje przekazane bezpośrednio przez KRZ, a nie przez operatora pocztowego.
Co zawiera pierwsze doręczenie?
Pierwsze doręczenie ma szczególną rolę – oprócz treści głównego dokumentu (np. postanowienia, zawiadomienia czy informacji o sposobie głosowania nad układem), musi zawierać również:
- pouczenie, że osoby nieposiadające konta w KRZ nie będą otrzymywać dalszych pism – kolejne dokumenty pozostaną w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia,
- informację o sposobie założenia konta w KRZ,
- instrukcję uwierzytelnienia się w systemie,
- pouczenia wynikające z przepisów szczególnych dla danej czynności procesowej.
Skutki braku konta w KRZ
Po pierwszym doręczeniu każdy uczestnik postępowania musi liczyć się z tym, że jeśli nie założy konta w KRZ:
- ❌ nie będzie już indywidualnie otrzymywał pism,
- ❌ kolejne dokumenty będą pozostawiane w aktach sprawy, gdzie uznaje się je za doręczone.
⚠️ Oznacza to, że brak aktywności użytkownika i niezałożenie konta w systemie może prowadzić do utraty ważnych terminów procesowych.
Doręczanie pism ogólnych dla wierzycieli
Szczególną kategorią są postanowienia dotyczące ogółu wierzycieli. Przepisy nie przewidują doręczania ich każdemu wierzycielowi z osobna.
Dlatego wierzyciele oraz ich pełnomocnicy powinni samodzielnie monitorować akta postępowania i śledzić obwieszczenia publikowane w KRZ.
📌 Przykład:
Pani Anna, właścicielka hurtowni „TechnoDom” z Wrocławia, zgłosiła wierzytelność w postępowaniu restrukturyzacyjnym wobec swojego kontrahenta. Sąd wydał postanowienie dotyczące zgromadzenia wierzycieli. Anna nie otrzymała go pocztą ani elektronicznie – musiała sprawdzić akta sprawy w KRZ, aby dowiedzieć się o terminie zgromadzenia.
Data doręczenia pisma w KRZ i skutki nieodebrania
Ustalenie momentu skutecznego doręczenia pisma ma kluczowe znaczenie, ponieważ to właśnie od tej chwili zaczynają biec terminy procesowe (np. na złożenie zażalenia, sprzeciwu czy apelacji). W systemie KRZ sposób określania daty doręczenia został szczegółowo uregulowany w przepisach prawa.
Podgląd pisma przed doręczeniem
Warto wiedzieć, że użytkownicy KRZ mają możliwość przejrzenia pisma jeszcze przed jego formalnym doręczeniem.
Dostęp do tego dokumentu uzyskuje się z poziomu akt sprawy, w zakładce „Lista postępowań”.
⚠️ Samo zapoznanie się z treścią dokumentu w ten sposób nie oznacza jego doręczenia – nie rozpoczyna biegu terminów procesowych.
Moment skutecznego doręczenia – przepisy prawa
Zgodnie z art. 131¹ § 2 Kodeksu postępowania cywilnego:
„W przypadku doręczenia elektronicznego pismo uznaje się za doręczone w chwili wskazanej w elektronicznym potwierdzeniu odbioru korespondencji. W przypadku braku takiego potwierdzenia doręczenie elektroniczne uznaje się za skuteczne po upływie 14 dni od daty umieszczenia pisma w systemie teleinformatycznym.”
Jak wygląda odbiór pisma w KRZ?
W systemie KRZ doręczenie następuje poprzez kliknięcie przycisku „Odbierz” widocznego przy danym piśmie w skrzynce przesyłek.
- Po naciśnięciu „Odbierz” system zapisuje datę odbioru i osobę, która dokonała tej czynności.
- Informacja o dacie doręczenia staje się dostępna w aktach sprawy i widoczna także dla innych uczestników.
📌 Przykład:
Mecenas Kowalski, pełnomocnik wierzyciela, otrzymał zawiadomienie w sprawie upadłości spółki „MediLux”. Po zalogowaniu do KRZ kliknął przycisk „Odbierz” w skrzynce przesyłek. System zapisał, że odbiór nastąpił 5 czerwca 2024 r. – od tej daty rozpoczął się bieg terminu do złożenia zażalenia.
Skutki nieodebrania pisma
Jeżeli adresat nie kliknie przycisku „Odbierz” w systemie, pismo i tak zostaje uznane za doręczone.
👉 Po 14 dniach od zamieszczenia pisma w systemie doręczenie następuje automatycznie – nawet jeśli użytkownik nie odebrał przesyłki.
W takim przypadku przy piśmie pojawia się komunikat, że nie zostało ono odebrane w terminie, a system traktuje je jako skutecznie doręczone.
Historia doręczeń – jak sprawdzić daty?
KRZ umożliwia użytkownikom śledzenie historii doręczeń dla każdego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy.
W tym celu należy:
- Otworzyć dokument w aktach sprawy.
- Skorzystać z listy akcji rozwijanej przy danym piśmie.
- Wejść w zakładkę „Historia doręczeń”.
W tym miejscu można sprawdzić:
- kto był adresatem,
- czy i kiedy pismo zostało odebrane,
- czy doręczenie nastąpiło na podstawie potwierdzenia odbioru, czy też automatycznie po 14 dniach.
📌 Przykład:
Wierzyciel – spółka „AgroPol” – sprawdza, czy zarząd dłużnika odebrał postanowienie sądu w KRZ. Po wejściu do akt sprawy i sprawdzeniu historii doręczeń spółka widzi, że dokument został doręczony automatycznie 21 maja 2024 r., ponieważ nie został odebrany przez adresata w ciągu 14 dni.
Różnica między przeglądaniem akt a doręczeniem
Kluczowe jest rozróżnienie:
- Przeglądanie akt w KRZ – pozwala zapoznać się z treścią pisma, ale nie rozpoczyna biegu terminów.
- Odbiór pisma (kliknięcie „Odbierz”) albo upływ 14 dni – dopiero to wywołuje skutki prawne i uruchamia bieg terminów procesowych.
Podstawa prawna
- art. 220 – Prawo upadłościowe
- art. 198 – Prawo restrukturyzacyjne
- art. 131¹ § 2 – Kodeks postępowania cywilnego
Tematy porad zawartych w poradniku
- doręczenia pism przez Krajowy Rejestr Zadłużonych (KRZ)
- pierwsze doręczenie w postępowaniu upadłościowym i restrukturyzacyjnym
- data skutecznego doręczenia w KRZ
- obowiązki wierzycieli w monitorowaniu postępowań w KRZ