Ogłoszenie upadłości konsumenckiej nie zawsze oznacza, że podatnik traci możliwość występowania do gminy o ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. W praktyce osoby, wobec których orzeczono upadłość, nadal mogą złożyć wniosek o umorzenie podatku od nieruchomości, a decyzja w tej sprawie należy do organu podatkowego. Sprawdź, jakie przepisy regulują tę sytuację i na co należy zwrócić uwagę.
Czy upadły konsument może wnioskować o umorzenie podatku od nieruchomości?
Tak. Ogłoszenie upadłości konsumenckiej nie wyłącza prawa podatnika do złożenia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych w trybie art. 67a Ordynacji podatkowej. Wniosek składa się do właściwego organu podatkowego – w przypadku podatku od nieruchomości będzie to gmina (wójt, burmistrz lub prezydent miasta).
Umorzenie nie jest automatyczne. To tzw. uznanie administracyjne – oznacza, że organ podatkowy może, ale nie musiumorzyć zaległość. Decyzja zależy m.in. od sytuacji finansowej podatnika oraz interesu publicznego.
Obowiązek zgłoszenia wierzytelności przez gminę
W opisanym przypadku gmina nie zgłosiła należności podatkowych do Krajowego Rejestru Zadłużonych. Powinna jednak rozważyć zgłoszenie wierzytelności nawet po terminie, bo takie działanie jest dopuszczalne.
Zgodnie z art. 235 ustawy Prawo upadłościowe:
„wierzyciel, który zgłosił wierzytelność po upływie terminu wyznaczonego do zgłaszania wierzytelności, ponosi zryczałtowane koszty postępowania upadłościowego wynikłe z tego zgłoszenia, nawet jeżeli opóźnienie powstało bez jego winy, w wysokości stanowiącej równowartość 15% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w trzecim kwartale roku poprzedniego, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, chyba że zgłoszenie wierzytelności po upływie terminu jest wynikiem dokonania przez syndyka korekty deklaracji lub innego tego typu dokumentu obejmującego rozliczenie.”
Jeżeli jednak gmina nie zgłosi zaległości do masy upadłości, może rozpoznać wniosek podatnika o umorzenie zobowiązania.
Jak wygląda procedura umorzenia podatku?
Podstawę prawną stanowi art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej:
„Organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.”
Oznacza to, że:
- Podatnik musi złożyć wniosek – umorzenie nie następuje z urzędu.
- Organ bada sytuację finansową i życiową podatnika – w przypadku osoby w upadłości konsumenckiej będzie to m.in. zdolność do dalszej spłaty zobowiązań.
- Decyzja ma charakter uznaniowy – nawet jeśli sytuacja podatnika wskazuje na trudności, organ nie ma obowiązku umorzenia długu.
Przykład praktyczny
Pani Anna z Krakowa ogłosiła upadłość konsumencką w czerwcu 2023 r. W tym samym czasie miała zaległość z tytułu podatku od nieruchomości za 2023 r. Gmina nie zgłosiła wierzytelności do masy upadłości. Pani Anna złożyła więc do prezydenta miasta wniosek o umorzenie zaległości za okres od stycznia 2023 r. do marca 2024 r., powołując się na trudną sytuację materialną.
W takiej sytuacji organ podatkowy powinien rozpoznać jej wniosek. Nie oznacza to jednak, że zaległość zostanie umorzona – decyzja zależy od oceny urzędu.
Podstawa prawna
- art. 67a ustawy z 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa
- art. 235 ustawy z 28.02.2003 r. – Prawo upadłościowe
Tematy powiązane (SEO)
- umorzenie podatku od nieruchomości a upadłość konsumencka
- czy gmina może umorzyć zaległość podatkową po ogłoszeniu upadłości
- wniosek o umorzenie podatku od nieruchomości – procedura