Jeśli Twoja firma sprzedała towar lub usługę, wystawiła fakturę i odprowadziła VAT, a kontrahent nie zapłacił – w grę może wchodzić tzw. ulga na złe długi. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy dłużnik ogłosi upadłość. Poniżej wyjaśniam, kiedy można skorzystać z tego rozwiązania i jakie warunki trzeba spełnić.
Na czym polega ulga na złe długi?
Ulga na złe długi pozwala wierzycielowi skorygować podstawę opodatkowania oraz VAT należny od faktur, za które kontrahent nie zapłacił.
Podstawą prawną jest:
„art. 89a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – podatnik może skorygować podstawę opodatkowania oraz podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona”.
Nieściągalność uznaje się za uprawdopodobnioną, jeśli wierzytelność nie została uregulowana w ciągu 90 dni od terminu płatności.
Kluczowe warunki skorzystania z ulgi
Zgodnie z art. 89a ust. 2 pkt 3 u.p.t.u. warunkiem zastosowania ulgi jest, aby:
- wierzyciel i dłużnik byli czynnymi podatnikami VAT na dzień poprzedzający złożenie deklaracji, w której dokonuje się korekty,
- dłużnik nie znajdował się w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, upadłościowego ani w likwidacji.
Dodatkowo, zgodnie z art. 89a ust. 3 u.p.t.u., korekta może nastąpić tylko wtedy, gdy wierzytelność nie została uregulowana ani zbyta do dnia złożenia deklaracji.
Problem: dłużnik ogłosił upadłość
W opisanym przypadku firma wygrała sprawę sądową i uzyskała prawomocny nakaz zapłaty. Niestety kontrahent ogłosił upadłość.
Tutaj decydujący jest moment ogłoszenia upadłości w stosunku do momentu złożenia korekty:
- ✔ Jeśli korekta została złożona przed ogłoszeniem upadłości – wierzyciel ma prawo skorzystać z ulgi na złe długi.
- ✖ Jeśli ogłoszenie upadłości nastąpiło przed korektą – ulga nie przysługuje, ponieważ na dzień poprzedzający złożenie deklaracji dłużnik był już w trakcie postępowania upadłościowego.
Praktyczny przykład
Firma Metal–Tech z Łodzi sprzedała kontrahentowi maszyny o wartości 120 000 zł netto (VAT 27 600 zł). Faktura z terminem płatności 30 czerwca 2024 r. nie została opłacona.
- 1 października 2024 r. minęło 90 dni od terminu płatności – wierzytelność stała się nieściągalna.
- 10 października 2024 r. Metal–Tech mógłby złożyć korektę VAT, korzystając z ulgi na złe długi.
- 20 października 2024 r. sąd ogłosił upadłość dłużnika.
👉 W tym przypadku firma zdążyła skorygować VAT przed ogłoszeniem upadłości, więc ulga jej przysługuje.
Gdyby jednak sąd ogłosił upadłość 5 października 2024 r., przedsiębiorca nie miałby już prawa do zastosowania ulgi.
Podstawa prawna
- art. 89a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
- art. 89a ust. 2 pkt 3 ustawy o VAT
- art. 89a ust. 3 ustawy o VAT
Tematy porad zawartych w poradniku
- ulga na złe długi w VAT a upadłość kontrahenta
- korekta podatku VAT przy nieściągalnych wierzytelnościach
- wierzyciel a prawa podatkowe w przypadku upadłości dłużnika