Mechanizm safe harbour dla usług o niskiej wartości dodanej to realne ułatwienie dla przedsiębiorców powiązanych kapitałowo lub osobowo. Pozwala ograniczyć formalności związane z dokumentacją cen transferowych, jeśli spełnione są określone warunki. Dowiedz się, kto i kiedy może skorzystać z tej preferencji, jak ją zastosować oraz na co szczególnie zwrócić uwagę, aby nie narazić się na ryzyko podatkowe.
Na czym polega safe harbour w cenach transferowych?
Safe harbour (z ang. bezpieczna przystań) to uproszczony reżim rozliczania transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi. Jego celem jest zredukowanie obowiązków dokumentacyjnych przy rozliczaniu tzw. usług o niskiej wartości dodanej, czyli wsparcia, które nie stanowi kluczowej działalności danej firmy.
Wprowadzenie tego rozwiązania od 2019 roku wynika z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: ustawa o CIT). Przedsiębiorca może nie sporządzać pełnej dokumentacji cen transferowych dla określonych transakcji, jeśli spełni jasno określone kryteria.
W praktyce:
- Jeśli prowadzisz działalność i w ramach grupy kapitałowej kupujesz lub świadczysz usługi wsparcia (np. IT, księgowość, kadry, marketing), możesz skorzystać z uproszczenia, jeśli marża (narzut) na takich usługach nie przekracza 5% bazy kosztowej (dla nabywanych usług – nie więcej niż 5%, dla świadczonych – nie mniej niż 5%).
- Musisz wykazać, że usługi te są pomocnicze, mają charakter ciągły, nie angażują wartości niematerialnych i nie stanowią głównego źródła Twoich przychodów.
- Dodatkowo, udział wartości usług świadczonych podmiotom niepowiązanym nie powinien przekraczać 2% łącznej wartości usług w danym roku.
Jakie usługi mogą skorzystać z mechanizmu safe harbour?
Zgodnie z przepisami, z uproszczenia mogą korzystać wyłącznie usługi o niskiej wartości dodanej. Ustawa nie wymienia ich enumeratywnie, lecz w praktyce są to przede wszystkim:
- usługi księgowe, kadrowo-płacowe,
- wsparcie administracyjne,
- obsługa IT związana z utrzymaniem systemów,
- usługi marketingowe (np. przygotowanie materiałów, obsługa mediów społecznościowych, nie zaś strategie rozwoju marki czy kampanie wymagające unikalnego know-how).
Pamiętaj!
Usługi muszą być:
- powtarzalne, o charakterze wspierającym,
- nie angażować wartości niematerialnych,
- nie dotyczyć głównej działalności firmy.
Jak wygląda przykładowe rozliczenie safe harbour?
Przykład 1:
Firma „Digital Expert” z Wrocławia, będąca częścią międzynarodowej grupy, kupuje od spółki powiązanej usługi IT dotyczące administrowania danymi. Wartość usług w roku podatkowym wynosi 2 700 000 zł, z czego 2 650 000 zł to wartość usług nabytych od podmiotów powiązanych, a 50 000 zł – od niepowiązanych. Baza kosztowa (wszystkie koszty bezpośrednio i pośrednio związane z usługą) to 2 600 000 zł.
- Narzut (marża) nie przekracza 5% bazy kosztowej, czyli nie więcej niż 130 000 zł (5% z 2 600 000 zł).
- Udział usług dla niepowiązanych nie przekracza 2% – 50 000 zł stanowi mniej niż 2% całości.
Wniosek: Spółka może zastosować uproszczony reżim safe harbour i nie musi sporządzać pełnej dokumentacji cen transferowych dla tej transakcji, ale musi posiadać szczegółowe wyliczenia i opis transakcji na wypadek kontroli.
Przykład 2:
Firma „Green Office” z Krakowa świadczy na rzecz spółek z tej samej grupy usługi administracyjne. Wartość przychodów z tytułu tych usług to 1 500 000 zł, z czego:
- od powiązanych – 1 470 000 zł,
- od niepowiązanych – 30 000 zł.
Koszty uzyskania przychodu wynoszą 1 420 000 zł. - Narzut (marża) wynosi dokładnie 5,6% (80 000 zł marży do 1 420 000 zł kosztów), czyli jest powyżej progu minimalnego 5%.
- Udział usług dla niepowiązanych to tylko 2%, czyli spełnia warunek.
Wniosek: Tu również można skorzystać z uproszczenia safe harbour, ale pod warunkiem prawidłowej dokumentacji kalkulacji kosztów, marży i opisania funkcji, aktywów oraz ryzyk.
Warunki i wymogi formalne stosowania safe harbour
Aby móc skorzystać z preferencji safe harbour, podatnik musi:
- Obliczyć i wykazać bazę kosztową: czyli zebrać wszystkie koszty bezpośrednio i pośrednio związane z usługą, w tym także część kosztów ogólnych, administracyjnych i nadzoru.
- Dokładnie ustalić marżę: sprawdzić, czy nie przekracza (lub nie jest niższa) niż 5% kosztów, zależnie od rodzaju usługi (nabywane lub świadczone).
- Odpowiednio zakwalifikować usługi: upewnić się, że mają charakter pomocniczy, powtarzalny i nie angażują wartości niematerialnych.
- Sporządzić szczegółowy opis transakcji: od 2022 r. wymagane jest posiadanie opisu funkcji, aktywów i ryzyk związanych z transakcją.
- Przygotować kalkulację kosztów i klucze alokacji: zwłaszcza w przypadku usług rozliczanych między kilkoma podmiotami powiązanymi.
Metody kalkulacji wynagrodzenia:
Najczęściej stosuje się:
- Metodę marży transakcyjnej netto (TNMM) – polega na analizie różnicy między przychodami a kosztami i wyliczeniu wskaźnika (np. marży operacyjnej, zysku netto do przychodów itp.).
- Metodę koszt plus – dodanie do kosztów bazy określonego narzutu (marży).
Ważne!
Do bazy kosztowej zaliczamy:
- koszty bezpośrednie związane z usługą,
- koszty pośrednie (np. ogólne, administracyjne, nadzoru), jeśli są logicznie powiązane z transakcją.
Kontrola podatkowa i ryzyka związane ze stosowaniem safe harbour
Chociaż safe harbour znosi obowiązek sporządzania pełnej analizy porównawczej i dokumentacji cen transferowych, nie zwalnia całkowicie z obowiązków wobec urzędu skarbowego.
Pamiętaj:
- Organy podatkowe mogą skontrolować, czy spełniasz wszystkie warunki.
- Jeśli uznają, że nie, mogą zażądać dokumentacji w ciągu 30 dni od wezwania.
- Transakcje objęte safe harbour nadal muszą być raportowane w formularzu TPR (TPR-C), z odpowiednim oznaczeniem.
Jeśli w trakcie roku dokonasz korekty rozliczenia (np. zmieni się wartość usług lub ich struktura), również musisz to wykazać w formularzu TPR-C.
Podsumowanie – najważniejsze korzyści i obowiązki
Safe harbour w usługach o niskiej wartości dodanej to:
- ✔ Realne uproszczenie i mniejszy formalizm w cenach transferowych,
- ✔ Brak obowiązku sporządzania kosztownej analizy porównawczej,
- ✔ Możliwość prostszej kalkulacji i rozliczeń w grupach kapitałowych,
- ⚠️ Jednak wymaga dokładnego spełnienia warunków i posiadania właściwej dokumentacji pomocniczej,
- ⚠️ Nie zwalnia z obowiązku raportowania w TPR.
Podstawa prawna
- art. 11f ust. 1 pkt 1 lit. a i b, art. 11f ust. 2, załącznik nr 6 – ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. 2024 poz. 520 z późn. zm.)
- art. 23za – ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2024 poz. 226 z późn. zm.)
Tematy porad zawartych w poradniku
- safe harbour usługi niskiej wartości dodanej
- dokumentacja cen transferowych 2025
- raportowanie TPR-C usługi pomocnicze