Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z koniecznością właściwego rozliczania wydatków na środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne (WNiP). Dla wielu przedsiębiorców kluczowe jest szybkie ujęcie tych wydatków w kosztach uzyskania przychodów – szczególnie gdy chodzi o zakupy o niewielkiej wartości. Właśnie temu służy tzw. „jednorazowa amortyzacja” dla środków trwałych do określonego limitu. Poznaj, kiedy możesz skorzystać z tej preferencji, jakie warunki musisz spełnić oraz jakie błędy najczęściej popełniają przedsiębiorcy przy jej stosowaniu.
Kiedy możliwe jest jednorazowe zaliczenie do kosztów zakupu lub wytworzenia środka trwałego do 10 000 zł?
Podstawowa zasada wynikająca z art. 16d ust. 1 ustawy o CIT (u.p.d.o.p.) pozwala na natychmiastowe zaliczenie wydatków na nabycie lub wytworzenie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych o wartości początkowej nieprzekraczającej 10 000 zł do kosztów uzyskania przychodów, bez obowiązku ich amortyzowania.
Co obejmuje uprawnienie z art. 16d ust. 1 u.p.d.o.p.?
- Dotyczy wszystkich składników majątku, które kwalifikują się jako środki trwałe (art. 16a u.p.d.o.p.) lub WNiP (art. 16b u.p.d.o.p.).
- Możesz skorzystać z tej preferencji niezależnie od sposobu nabycia (zakup, aport, spadek, darowizna).
- Nie ma znaczenia, do jakiej grupy Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) należy dany składnik.
Przykład 1: Zakup laptopa do firmy
Pan Michał prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i kupił laptop o wartości 4 800 zł netto na potrzeby firmy. Ponieważ wartość początkowa nie przekracza 10 000 zł, ma prawo ująć ten wydatek jednorazowo w kosztach uzyskania przychodów – w miesiącu oddania sprzętu do używania, bez obowiązku amortyzacji.
Czy jednorazowe zaliczenie obejmuje wyłącznie „wydatki na nabycie”?
Nie. Choć przepis posługuje się pojęciem „wydatków poniesionych na ich nabycie”, interpretacje organów podatkowych oraz wykładnia celowościowa wskazują, że preferencja dotyczy również wydatków na wytworzenie środka trwałego (np. samodzielnej budowy niewielkiego elementu wyposażenia firmy). Zakres stosowania tego przepisu nie powinien być zawężany wyłącznie do wydatków na zakup.
Przykład 2: Samodzielne wykonanie stojaka reklamowego
Spółka ALFA wykonała na własne potrzeby stojak reklamowy. Koszt zakupu materiałów i robocizny wyniósł 3 200 zł. Ponieważ wartość początkowa stojaka nie przekracza 10 000 zł, spółka może zaliczyć cały wydatek do kosztów uzyskania przychodów jednorazowo, w miesiącu oddania stojaka do używania.
Na co zwrócić uwagę ustalając wartość początkową?
Przy ustalaniu wartości początkowej składnika majątku, trzeba zastosować właściwe przepisy z art. 16g u.p.d.o.p. – czyli uwzględnić:
- cenę nabycia (wraz z kosztami transportu, montażu, ubezpieczenia itp.),
- koszty wytworzenia (gdy środek trwały został wykonany samodzielnie).
Jeśli zaniżysz wartość początkową (np. nie uwzględnisz kosztów dodatkowych i zejdziesz poniżej progu 10 000 zł), narażasz się na zakwestionowanie rozliczenia przez urząd skarbowy ⚠️.
Czy można skorzystać z jednorazowego zaliczenia po rozpoczęciu amortyzacji?
Nie. Jeśli rozpoczniesz już amortyzację składnika majątku, nie masz możliwości zaliczenia pozostałej niezamortyzowanej wartości jednorazowo do kosztów uzyskania przychodów. Również kontynuator amortyzacji po przejęciu majątku (np. w wyniku sukcesji) nie może rozliczyć pozostałej wartości jednorazowo, jeśli poprzednik nie skorzystał z tego prawa.
Co w przypadku ulepszenia środka trwałego, który wcześniej zaliczono jednorazowo do kosztów?
Jeżeli ulepszysz taki składnik majątku i suma kosztów ulepszenia oraz pierwotnej wartości przekroczy 10 000 zł, część ulepszeniowa powinna być już amortyzowana na zasadach ogólnych. Nie musisz jednak korygować wcześniej rozliczonych kosztów – nadal pozostają one w kosztach uzyskania przychodów.
Kiedy można zaliczyć wydatek do kosztów? Moment potrącenia
Wydatki (zarówno na nabycie, jak i wytworzenie) możesz zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów w miesiącu oddania środka trwałego lub WNiP do używania – czyli wcześniej niż przy rozpoczęciu amortyzacji (amortyzację rozpoczyna się w kolejnym miesiącu po przyjęciu do używania).
Przykład 3: Licencja na oprogramowanie
Firma VERTEX nabyła licencję na program księgowy za 6 700 zł netto. Licencja została zainstalowana i oddana do używania w czerwcu 2024 r. Firma może całość wydatku rozliczyć jednorazowo w kosztach właśnie w czerwcu 2024 r.
Najczęstsze błędy przedsiębiorców – jak ich unikać?
Typowe błędy:
- Pominięcie niektórych kosztów przy ustalaniu wartości początkowej,
- Próba korekty metody rozliczenia (z amortyzacji na jednorazowe rozliczenie) po rozpoczęciu amortyzacji,
- Niewłaściwe ustalenie momentu ujęcia kosztu,
- Rozliczanie wydatków powyżej 10 000 zł jako jednorazowe,
- Nieprawidłowe rozliczanie ulepszeń środków trwałych.
Podsumowanie – kluczowe zasady rozliczania środków trwałych o niskiej wartości
- Limit 10 000 zł dotyczy wartości początkowej (cena nabycia lub koszt wytworzenia wraz z kosztami dodatkowymi).
- Jednorazowe zaliczenie do kosztów dotyczy zarówno zakupu, jak i wytworzenia środka trwałego lub WNiP.
- Nie możesz rozliczyć jednorazowo składnika majątku, jeśli już rozpocząłeś jego amortyzację.
- Koszty ulepszenia, które przekroczą limit, należy amortyzować oddzielnie.
- Wydatek rozliczasz w miesiącu oddania do używania, nie później.
- Błędne ustalenie wartości początkowej lub nieprawidłowa zmiana metody rozliczenia może prowadzić do sporów z urzędem skarbowym ⚠️.
Podstawa prawna
- art. 16d ust. 1, art. 16a, art. 16b, art. 16g, art. 16h ust. 1 pkt 1, art. 15 ust. 4e, art. 15 ust. 4d – Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (u.p.d.o.p.)
Tematy porad zawartych w poradniku
- jednorazowa amortyzacja środków trwałych do 10 000 zł
- rozliczanie kosztów nabycia i wytworzenia
- ulepszenie środka trwałego a limit 10 000 zł
- moment zaliczenia wydatku do kosztów
Adresy urzędowe powiązane z tematem:
- https://www.gov.pl/web/kas (Krajowa Administracja Skarbowa)
- https://www.biznes.gov.pl (Portal dla przedsiębiorców)